Odôvodnenie 60

Systémy AI používané v oblastiach migrácie, azylu a riadenia kontroly hraníc majú vplyv na osoby, ktoré sú často v mimoriadne zraniteľnom postavení a ktoré sú závislé od výsledku konania príslušných orgánov verejnej moci. Presnosť, nediskriminačný charakter a transparentnosť systémov AI používaných v tomto kontexte sú preto mimoriadne dôležité na zaručenie dodržiavania základných práv dotknutých osôb, najmä ich práva na voľný pohyb, nediskrimináciu, ochranu súkromia a osobných údajov, medzinárodnú ochranu a dobrú správu vecí verejných. Je preto vhodné klasifikovať ako vysokorizikové tie systémy AI, pokiaľ je ich používanie povolené na základe relevantného práva Únie alebo vnútroštátneho práva, ktoré majú používať príslušné orgány verejnej moci alebo sa majú používať v ich mene, alebo ktoré majú používať inštitúcie, orgány, úrady alebo agentúry Únie poverené úlohami v oblasti migrácie, azylu a riadenia kontroly hraníc, ako napríklad polygrafy a podobné nástroje, na posudzovanie určitých rizík, ktoré predstavujú fyzické osoby vstupujúce na územie členského štátu alebo žiadajúce o vízum alebo azyl, na pomoc príslušným orgánom verejnej moci pri skúmaní žiadostí o azyl, víza a povolenia na pobyt, vrátane súvisiaceho posúdenia spoľahlivosti dôkazov, a súvisiacich sťažností, pokiaľ ide o cieľ zistiť oprávnenosť fyzických osôb žiadajúcich o určitý status, na účely odhaľovania, rozpoznávania alebo identifikácie fyzických osôb v kontexte migrácie, azylu a riadenia kontroly hraníc s výnimkou overovania cestovných dokladov. Systémy AI v oblasti migrácie, azylu a riadenia kontroly hraníc, na ktoré sa vzťahuje toto nariadenie, by mali spĺňať príslušné procedurálne požiadavky stanovené v nariadení Európskeho parlamentu a Rady (ES) č. 810/2009 ³², smernici Európskeho parlamentu a Rady 2013/32/EÚ ³³ a iných príslušných právnych predpisoch Únie. Používanie systémov AI v oblasti migrácie, azylu a riadenia kontroly hraníc by členské štáty alebo inštitúcie, orgány, úrady alebo agentúry Únie za žiadnych okolností nemali využívať ako prostriedok na obchádzanie svojich medzinárodných záväzkov podľa Dohovoru OSN o právnom postavení utečencov podpísaného v Ženeve 28. júla 1951 a zmeneného protokolom z 31. januára 1967. Tieto systémy by sa nemali používať ani na to, aby sa akýmkoľvek spôsobom porušovala zásada zákazu vyhostenia alebo vrátenia, alebo aby sa odopierali bezpečné a účinné zákonné spôsoby vstupu na územie Únie vrátane práva na medzinárodnú ochranu.

Systemy AI wykorzystywane w zarządzaniu migracją, azylem i kontrolą graniczną mają wpływ na osoby, które często znajdują się w szczególnie trudnej sytuacji i które są zależne od rezultatów działań właściwych organów publicznych. Dokładność, niedyskryminujący charakter i przejrzystość systemów AI wykorzystywanych w tych kontekstach są zatem szczególnie istotne w celu zapewnienia poszanowania praw podstawowych osób, na które AI ma wpływ, w szczególności ich prawa do swobodnego przemieszczania się, niedyskryminacji, ochrony życia prywatnego i danych osobowych, ochrony międzynarodowej i dobrej administracji. O ile wykorzystanie systemów AI jest dozwolone zgodnie z właściwymi przepisami prawa Unii i prawa krajowego, za systemy wysokiego ryzyka należy zatem uznać systemy AI przeznaczone do wykorzystywania przez właściwe organy publiczne lub w ich imieniu lub przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii odpowiedzialne za wykonywanie zadań w dziedzinach zarządzania migracją, azylem i kontrolą graniczną, takie jak wariografy i podobne narzędzia, gdy systemy te stosuje się do oceny niektórych rodzajów ryzyka stwarzanych przez osoby fizyczne wjeżdżające na terytorium państwa członkowskiego lub ubiegające się o wizę lub azyl, do wspierania właściwych organów publicznych przy rozpatrywaniu wniosków o udzielenie azylu, o wydanie wizy i dokumentów pobytowych oraz związanych z nimi skarg w odniesieniu do celu, jakim jest ustalenie kwalifikowalności osób fizycznych ubiegających się o przyznanie określonego statusu, w tym przy powiązanej ocenie wiarygodności dowodów, do celów wykrywania, rozpoznawania lub identyfikacji osób fizycznych w kontekście zarządzania migracją, azylem i kontrolą graniczną, z wyjątkiem weryfikacji dokumentów podróży. Systemy AI w obszarze zarządzania migracją, azylem i kontrolą graniczną objęte niniejszym rozporządzeniem powinny być zgodne z odpowiednimi wymogami proceduralnymi określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 ³², dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE ³³ i w innych właściwych przepisach prawa Unii. Wykorzystanie systemów AI w zarządzaniu migracją, azylem i kontrolą graniczną nie powinno w żadnym wypadku być wykorzystywane przez państwa członkowskie lub instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii jako sposób na obejście ich międzynarodowych zobowiązań wynikających z Konwencji ONZ dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r., zmienionej protokołem z dnia 31 stycznia 1967 r. Nie powinny być one również wykorzystywane w żaden sposób do naruszania zasady non-refoulement ani do odmawiania bezpiecznych i skutecznych legalnych sposobów wjazdu na terytorium Unii, w tym prawa do ochrony międzynarodowej.