Odôvodnenie 105

Modely AI na všeobecné účely, najmä veľké generatívne modely AI schopné generovať text, obrázky a iný obsah, predstavujú jedinečné inovačné príležitosti, ale aj výzvy pre umelcov, autorov a iných tvorcov a pre spôsob, akým sa ich tvorivý obsah vytvára, distribuuje, používa a spotrebúva. Vývoj a trénovanie takýchto modelov si vyžaduje prístup k obrovskému množstvu textov, obrázkov, videí a iných údajov. Techniky hĺbkovej analýzy textov a údajov sa môžu v tejto súvislosti vo veľkej miere používať na vyhľadávanie a analýzu takéhoto obsahu, ktorý môže byť chránený autorským právom a s ním súvisiacimi právami. Akékoľvek použitie obsahu chráneného autorským právom si vyžaduje povolenie príslušného nositeľa práv, pokiaľ sa neuplatňujú príslušné výnimky a obmedzenia autorského práva. Smernicou (EÚ) 2019/790 sa zaviedli výnimky a obmedzenia, ktoré za určitých podmienok umožňujú rozmnožovanie a extrakciu diel alebo iných predmetov ochrany na účely hĺbkovej analýzy textov a údajov. Podľa týchto pravidiel sa nositelia práv môžu rozhodnúť vyhradiť svoje práva na svoje diela alebo iné predmety ochrany s cieľom zabrániť hĺbkovej analýze textov a údajov, pokiaľ sa to neuskutočňuje na účely vedeckého výskumu. Ak boli práva na neposkytnutie prístupu výslovne vyhradené vhodným spôsobom, poskytovatelia modelov AI na všeobecné účely musia získať povolenie nositeľov práv, ak chcú vykonať hĺbkovú analýzu textov a údajov v súvislosti s takýmito dielami.

Modele AI ogólnego przeznaczenia, w szczególności duże generatywne modele AI, zdolne do generowania tekstów, obrazów i innych treści, stwarzają wyjątkowe możliwości w zakresie innowacji, ale także wyzwania dla artystów, autorów i innych twórców oraz w odniesieniu do sposobu tworzenia, rozpowszechniania, wykorzystywania i konsumowania ich treści kreatywnych. Rozwój i trenowanie takich modeli wymaga dostępu do ogromnych ilości tekstów, obrazów, materiałów wideo i innych danych. Techniki eksploracji tekstów i danych mogą być w tym kontekście szeroko wykorzystywane do wyszukiwania i analizy takich treści, które mogą być chronione prawem autorskim i prawami pokrewnymi. Każde wykorzystanie treści chronionych prawem autorskim wymaga zezwolenia danego podmiotu praw, chyba że zastosowanie mają odpowiednie wyjątki i ograniczenia dotyczące praw autorskich. Na mocy dyrektywy (UE) 2019/790 wprowadzono wyjątki i ograniczenia umożliwiające, pod pewnymi warunkami, zwielokrotnianie i pobieranie utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną do celów eksploracji tekstów i danych. Zgodnie z tymi przepisami podmioty uprawnione mogą zastrzec swoje prawa do swoich utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną, aby zapobiec eksploracji tekstów i danych, chyba że odbywa się to do celów badań naukowych. W przypadku gdy prawo do wyłączenia z eksploracji zostało w odpowiedni sposób wyraźnie zastrzeżone, dostawcy modeli AI ogólnego przeznaczenia muszą uzyskać zezwolenie od podmiotów uprawnionych, jeżeli chcą dokonywać eksploracji tekstów i danych odnośnie do takich utworów.