Právomoci úradu pre AI v oblasti dohľadu a presadzovania

1.  Pri vykonávaní svojich úloh dohľadu a presadzovania stanovených v článku 75 ods. 1 tohto nariadenia má úrad pre AI všetky právomoci orgánu dohľadu nad trhom stanovené v tomto oddiele a v článku 14 ods. 4 a článku 16 ods. 3 nariadenia (EÚ) 2019/1020. Úrad pre AI je oprávnený od príslušného prevádzkovateľa v plnej miere vymáhať vrátenie všetkých nákladov na svoje činnosti dohľadu a presadzovania v súvislosti s prípadmi nesúladu, a to vrátane nákladov na ľudské a technické zdroje v súlade s článkom 15 nariadenia (EÚ) 2019/1020. Článok 17 nariadenia (EÚ) 2019/1020 sa uplatňuje mutatis mutandis.

2.  Ak má úrad pre AI opodstatnené dôvody na podozrenie, že poskytovateľ systému AI alebo subjekt nasadzujúci systém AI uvedený v článku 75 ods. 1 tohto nariadenia toto nariadenie nedodržiava, môže prijať rozhodnutie o začatí vyšetrovania tohto nesúladu podľa článku 14 ods. 4 písm. f) nariadenia (EÚ) 2019/1020. Po začatí takéhoto vyšetrovania úrad pre AI informuje prevádzkovateľa dotknutého systému AI. Úrad pre AI môže vykonávať právomoci uvedené v odseku 1 tohto článku z vlastnej iniciatívy alebo na základe sťažnosti prijatej podľa článku 85 tohto nariadenia, a to aj pred začatím vyšetrovania podľa článku 14 ods. 4 písm. f) nariadenia (EÚ) 2019/1020.

Ak má orgán dohľadu nad trhom dôvod na podozrenie, že poskytovateľ systému AI alebo subjekt nasadzujúci systém AI uvedený v článku 75 ods. 1 toto nariadenie nedodržiava, môže úradu pre AI zaslať žiadosť o posúdenie záležitosti.

3.  Úrad pre AI môže vykonávať právomoci uvedené v článku 14 ods. 4 písm. a), b) a c) nariadenia (EÚ) 2019/1020 a v článku 74 ods. 12 a 13 tohto nariadenia na základe jednoduchej žiadosti alebo rozhodnutia.

Pri žiadosti o informácie úrad pre AI uvedie právny základ a účel žiadosti, špecifikuje požadované informácie a stanoví lehotu, v ktorej sa majú informácie poskytnúť. Ak ide o jednoduchú žiadosť, úrad pre AI navyše uvedie, že hoci poskytnutie požadovaných informácií nie je povinné, v prípade dobrovoľnej odpovede musia byť informácie správne a nesmú byť zavádzajúce, a uvedie prípadné pokuty stanovené v článku 99 ods. 5 za poskytnutie nesprávnych alebo zavádzajúcich informácií. Ak sa žiadosť podáva na základe rozhodnutia, úrad pre AI navyše uvedie pokuty stanovené v článku 99 ods. 5 za poskytnutie nesprávnych, neúplných alebo zavádzajúcich informácií a uvedie právo dať rozhodnutie preskúmať Súdnemu dvoru Európskej únie. Úrad pre AI zašle kópiu žiadosti orgánu dohľadu nad trhom členského štátu, na území ktorého sa prevádzkovateľ alebo jeho právny zástupca nachádza.

4.  Úrad pre AI môže na účely vykonávania úloh, ktoré mu boli pridelené podľa tohto oddielu, vykonávať všetky potrebné kontroly na diaľku alebo na mieste v súlade s právomocami stanovenými v článku 14 ods. 4 písm. d) a e) nariadenia (EÚ) 2019/1020 a v článku 74 ods. 5 tohto nariadenia. Úrad pre AI pri vykonávaní kontroly informuje dotknutého poskytovateľa o predmete a účele vyšetrovania, príslušných pokutách uvedených v článku 99 ods. 5 tohto nariadenia a o práve dať rozhodnutie preskúmať Súdnemu dvoru Európskej únie. Úrad pre AI pred vykonaním kontroly informuje orgán dohľadu nad trhom členského štátu, na území ktorého sa prevádzkovateľ alebo jeho právny zástupca nachádza.

Počas takejto kontroly sú úradníci úradu pre AI oprávnení:

a)	vstupovať do akýchkoľvek prevádzkových priestorov, na akékoľvek pozemky alebo do akýchkoľvek nehnuteľností dotknutého prevádzkovateľa, ktoré sa nachádzajú v Únii;
b)	preskúmať účtovné knihy, údaje a iné materiály relevantné pre plnenie ich úloh bez ohľadu na médium, na ktorom sú uložené;
c)	v akejkoľvek forme vyhotovovať alebo získavať kópie alebo výňatky z účtovných kníh, údajov alebo iných záznamov;
d)	požiadať ktorúkoľvek z osôb, na ktoré sa kontrola vzťahuje, alebo kohokoľvek z ich zástupcov alebo zamestnancov, aby podali ústne alebo písomné vysvetlenie skutočností alebo dokumentov týkajúcich sa predmetu a účelu kontroly, a zaznamenať odpovede;
e)	zapečatiť akékoľvek podnikové priestory a účtovné knihy alebo záznamy počas trvania kontroly v rozsahu nevyhnutnom na jej vykonanie.

Ak úrad pre AI zistí, že fyzická alebo právnická osoba s kontrolou nesúhlasí alebo jej bráni, vnútroštátny príslušný orgán dotknutého členského štátu mu poskytne potrebnú pomoc a vo vhodných prípadoch požiada o pomoc políciu alebo rovnocenný orgán presadzovania práva, aby mohol vykonať kontrolu na mieste.

Ak si kontrola prevádzkových priestorov, pozemkov alebo nehnuteľností na mieste vyžaduje v súlade s vnútroštátnym právom povolenie súdneho orgánu, úrad pre AI požiada o takéto povolenie. Úrad pre AI môže o takéto povolenie požiadať aj ako o predbežné opatrenie. Ak sa žiada o takéto povolenie, vnútroštátny súdny orgán bezodkladne preverí, či plánované donucovacie opatrenia nie sú so zreteľom na predmet vyšetrovania alebo kontroly a na dokumenty, ktoré k rozhodnutiu poskytol úrad pre AI, svojvoľné alebo neprimerané. Pri overovaní primeranosti donucovacích opatrení môže vnútroštátny súdny orgán požiadať úrad pre AI o podrobné vysvetlenia, ktoré sa týkajú najmä dôvodov, na základe ktorých má úrad pre AI podozrenie, že došlo k porušeniu tohto nariadenia, závažnosti údajného porušenia a v relevantných prípadoch povahy účasti osoby, na ktorú sa vzťahujú donucovacie opatrenia. Vnútroštátny súdny orgán nesmie posudzovať potrebu vyšetrovania alebo kontroly ani požadovať informácie zo spisu úradu pre AI. V súlade so zmluvami môže zákonnosť rozhodnutia úradu pre AI preskúmať len Súdny dvor Európskej únie.

5.  Na žiadosť úradu pre AI môže príslušný orgán dohľadu nad trhom členského štátu vykonať na svojom vlastnom území akékoľvek vyšetrovanie, kontrolu alebo iný úkon na zistenie skutočností v mene a na účet úradu pre AI s cieľom zistiť, či došlo k porušeniu tohto nariadenia. Úradníci príslušných orgánov členských štátov, ktorí sú zodpovední za vykonávanie takýchto vyšetrovaní, kontrol alebo úkonov na zistenie skutočností, ako aj osoby nimi poverené alebo vymenované, vykonávajú svoje právomoci v súlade so svojím vnútroštátnym právom.

6.  Okrem právomocí stanovených v odseku 1 tohto článku môže úrad pre AI pri výkone svojich právomocí uvedených v článku 75 ods. 1:

a)	nariadiť prevádzkovateľom, aby poskytli prístup k svojim systémom AI a vysvetlenia k týmto systémom;
b)	uložiť prevádzkovateľovi povinnosť uchovávať všetky údaje a dokumenty, ktoré sa považujú za potrebné na posúdenie vykonávania a dodržiavania povinností podľa tohto nariadenia.

7.  Úrad pre AI môže vymenovať nezávislých externých expertov a audítorov, ako aj expertov, vyšetrovacie tímy a audítorov z príslušných orgánov členského štátu so súhlasom dotknutého orgánu, aby mu pomohli pri monitorovaní účinného vykonávania a dodržiavania príslušných ustanovení tohto nariadenia a poskytli mu osobitné odborné znalosti alebo poznatky pri výkone jeho právomocí podľa článku 75 ods. 1. Informácie získané na základe takýchto monitorovacích opatrení sa vymieňajú s relevantnými príslušnými orgánmi členských štátov.

8.  Informácie zhromaždené podľa tohto článku sa použijú len na účely tohto nariadenia.

1.  Wykonując swoje zadania w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów określone w art. 75 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, Urząd ds. AI ma wszystkie uprawnienia organu nadzoru rynku przewidziane w niniejszej sekcji oraz w art. 14 ust. 4 i art. 16 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2019/1020. Urząd ds. AI jest uprawniony do pełnego odzyskania od właściwego podmiotu gospodarczego całości kosztów swoich działań w zakresie nadzoru i egzekwowania przepisów w odniesieniu do przypadków niezgodności, w tym kosztów zasobów ludzkich i technicznych, zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) 2019/1020. Art. 17 rozporządzenia (UE) 2019/1020 stosuje się odpowiednio.

2.  Jeżeli Urząd ds. AI ma uzasadnione podstawy, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w art. 75 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, nie przestrzega niniejszego rozporządzenia, może on przyjąć decyzję o wszczęciu postępowania przygotowawczego w sprawie tego nieprzestrzegania zgodnie z art. 14 ust. 4 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/1020. Z chwilą wszczęcia takiego postępowania przygotowawczego Urząd ds. AI powiadamia operatora danego systemu AI. Urząd ds. AI może wykonywać uprawnienia, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, z własnej inicjatywy lub w następstwie skargi otrzymanej na podstawie art. 85 niniejszego rozporządzenia, nawet przed wszczęciem postępowania przygotowawczego na podstawie art. 14 ust. 4 lit. f) rozporządzenia (UE) 2019/1020.

W przypadku gdy organ nadzoru rynku ma powody, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w art. 75 ust. 1, nie przestrzega niniejszego rozporządzenia, może on skierować do Urzędu ds. AI wniosek o ocenę sprawy.

3.  Urząd ds. AI może wykonywać uprawnienia wymienione w art. 14 ust. 4 lit. a), b) i c) rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz w art. 74 ust. 12 i 13 niniejszego rozporządzenia w drodze zwykłego wniosku lub decyzji.

Występując z wnioskiem o udzielenie informacji, Urząd ds. AI podaje podstawę prawną i cel wniosku, określa, jakie informacje są wymagane, oraz wyznacza termin, w którym informacje te mają zostać przekazane. Jeżeli wniosek ma formę zwykłego wniosku, Urząd ds. AI informuje dodatkowo, że chociaż nie ma obowiązku udzielenia żądanych informacji, to w przypadku dobrowolnej odpowiedzi informacje te muszą być prawidłowe i nie mogą wprowadzać w błąd, a także informuje o potencjalnych karach pieniężnych określonych w art. 99 ust. 5 za przekazanie nieprawidłowych lub wprowadzających w błąd informacji. Jeżeli wniosek ma formę decyzji, Urząd ds. AI dodatkowo informuje o karach pieniężnych określonych w art. 99 ust. 5 za przekazanie nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji oraz o prawie do kontroli decyzji przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Urząd ds. AI przesyła kopię wniosku organowi nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się operator lub jego przedstawiciel prawny.

4.  W celu wykonywania zadań powierzonych mu na podstawie niniejszej sekcji Urząd ds. AI może przeprowadzać wszelkie niezbędne kontrole zdalne lub na miejscu na podstawie uprawnień określonych w art. 14 ust. 4 lit. d) i e) rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz w art. 74 ust. 5 niniejszego rozporządzenia. Przeprowadzając kontrolę, Urząd ds. AI informuje danego dostawcę o przedmiocie i celu postępowania przygotowawczego, o karach pieniężnych, o których mowa w art. 99 ust. 5 niniejszego rozporządzenia, oraz o prawie do kontroli decyzji przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przed przeprowadzeniem kontroli Urząd ds. AI informuje organ nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się operator lub jego przedstawiciel prawny.

Podczas takiej kontroli urzędnicy Urzędu ds. AI są uprawnieni do:

a)	wstępu do dowolnego lokalu, na dowolny teren lub do dowolnej nieruchomości danego operatora znajdujących się w Unii;
b)	wglądu w księgi, dane i inne materiały mające znaczenie z punktu widzenia realizacji ich zadań, niezależnie od nośnika, na jakim są przechowywane;
c)	sporządzania lub uzyskiwania, w dowolnej formie, kopii lub wyciągów z ksiąg, danych i innych zapisów;
d)	żądania od wszelkich osób objętych kontrolą, ich przedstawicieli lub personelu ustnych lub pisemnych wyjaśnień na temat czynników lub dokumentów związanych z przedmiotem i celem kontroli oraz rejestrowania odpowiedzi;
e)	pieczętowania wszelkich lokali przedsiębiorstwa oraz ksiąg lub zapisów na czas i w zakresie koniecznym do przeprowadzenia kontroli.

Jeżeli Urząd ds. AI stwierdzi, że osoba fizyczna lub prawna sprzeciwia się kontroli lub ją utrudnia, właściwy organ krajowy danego państwa członkowskiego udziela mu niezbędnej pomocy, zwracając się w razie potrzeby o pomoc policji lub równorzędnego organu ścigania, aby umożliwić mu przeprowadzenie kontroli na miejscu.

Jeżeli przeprowadzenie kontroli na miejscu w lokalach przedsiębiorstwa, na jego terenie lub w jego nieruchomościach wymaga uzyskania zgody organu sądowego zgodnie z prawem krajowym, Urząd ds. AI występuje o taką zgodę. Urząd ds. AI może również wystąpić o taką zgodę zapobiegawczo. W przypadku wystąpienia o taką zgodę krajowy organ sądowy niezwłocznie sprawdza, czy przewidziane środki przymusu nie są arbitralne ani nadmierne, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania przygotowawczego lub kontroli oraz dokumenty przedstawione przez Urząd ds. AI wraz z decyzją. Sprawdzając, czy środki przymusu są proporcjonalne, krajowy organ sądowy może zwrócić się do Urzędu ds. AI o szczegółowe wyjaśnienia, w szczególności dotyczące przesłanek, na podstawie których Urząd ds. AI podejrzewa, że doszło do naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia, a także do wagi podejrzewanego naruszenia oraz – w stosownych przypadkach – charakteru udziału osoby, wobec której stosowane są środki przymusu. Krajowy organ sądowy nie może badać konieczności przeprowadzenia postępowania przygotowawczego lub kontroli ani żądać informacji z akt sprawy Urzędu ds. AI. Zgodnie z Traktatami legalność decyzji Urzędu ds. AI podlega wyłącznie kontroli Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

5.  Na wniosek Urzędu ds. AI właściwy organ nadzoru rynku państwa członkowskiego może przeprowadzić na swoim własnym terytorium wszelkie czynności w ramach postępowania przygotowawczego, kontrole lub inne czynności wyjaśniające w imieniu i na potrzeby Urzędu ds. AI w celu ustalenia, czy doszło do naruszenia przepisów niniejszego rozporządzenia. Urzędnicy właściwych organów państw członkowskich odpowiedzialni za przeprowadzanie takich postępowań przygotowawczych, kontroli lub innych czynności wyjaśniających, jak również osoby przez nich upoważnione lub wyznaczone, wykonują swoje uprawnienia zgodnie z prawem krajowym.

6.  Oprócz uprawnień określonych w ust. 1 niniejszego artykułu Urząd ds. AI, wykonując swoje kompetencje, o których mowa w art. 75 ust. 1, może:

a)	nakazać operatorom zapewnienie dostępu do ich systemów AI oraz przedstawienie wyjaśnień dotyczących tych systemów;
b)	nałożyć na operatora obowiązek przechowywania wszelkich danych i dokumentów uznanych za niezbędne do oceny wdrożenia i przestrzegania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia.

7.  Aby móc łatwiej monitorować skuteczne wdrażanie i przestrzeganie odpowiednich przepisów niniejszego rozporządzenia oraz zapewnić sobie szczególną wiedzę ekspercką lub specjalistyczną przy wykonywaniu swoich kompetencji na podstawie art. 75 ust. 1, Urząd ds. AI może za zgodą zainteresowanego organu mianować niezależnych ekspertów zewnętrznych i audytorów, a także ekspertów, zespoły dochodzeniowo-śledcze i audytorów z właściwych organów państwa członkowskiego. Informacje uzyskane w wyniku takich działań monitorujących udostępnia się właściwym organom zainteresowanych państw członkowskich.

8.  Informacje zgromadzone na podstawie niniejszego artykułu wykorzystuje się wyłącznie do celów niniejszego rozporządzenia.