Nadzór rynku i kontrola systemów AI oraz wzajemna pomoc

1.  Urząd ds. AI posiada wyłączną kompetencję do nadzorowania i egzekwowania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do następujących systemów AI:

a)

systemy AI oparte na modelach AI ogólnego przeznaczenia, w przypadku gdy model i system są opracowywane przez tego samego dostawcę lub przez dostawców stanowiących część tego samego przedsiębiorstwa co ten dostawca, z wyjątkiem: (i)  systemów AI związanych z produktami objętymi unijnym prawodawstwem harmonizacyjnym wymienionym w załączniku I; (ii)  systemów AI, o których mowa w załączniku III pkt 2; (iii)  systemów AI dostarczanych przez organy ścigania, organy zarządzania granicami i instytucje finansowe, o ile te systemy AI są objęte art. 74 ust. 6; oraz (iv)  systemów AI, o których mowa w załączniku III pkt 8 i które odnoszą się do administracji wymiaru sprawiedliwości;

b)

systemy AI, które stanowią bardzo dużą platformę internetową lub bardzo dużą wyszukiwarkę internetową bądź są zintegrowane z takimi platformami lub wyszukiwarkami wyznaczonymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2022/2065.

Wyłączna kompetencja, o której mowa w akapicie pierwszym, ma zastosowanie do dostawców tych systemów. Ma ona zastosowanie do podmiotów stosujących te systemy tylko wtedy, gdy są one również dostawcami lub stanowią część tego samego przedsiębiorstwa co dostawca.

1a.  Na zasadzie odstępstwa od art. 73 dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka podlegający kompetencji Urzędu ds. AI zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zgłaszają Urzędowi ds. AI wszelkie poważne incydenty. Przepisy art. 73 ust. 2–9 stosuje się odpowiednio. Urząd ds. AI niezwłocznie przekazuje odpowiednie informacje organowi nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się dostawca lub jego przedstawiciel prawny.

1b.  Organy zaangażowane w stosowanie niniejszego rozporządzenia aktywnie współpracują z Urzędem ds. AI i udzielają mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień, w tym, w razie potrzeby, w związku z inspekcjami lub innymi działaniami w zakresie egzekwowania przepisów przeprowadzanymi na terytorium państwa członkowskiego. W tym celu organom tym przysługują uprawnienia przewidziane na podstawie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz, w stosownych przypadkach i w zakresie ograniczonym do tego, co jest niezbędne do wykonywania ich zadań na podstawie niniejszego ustępu, zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami krajowymi.

1c.  Przy podejmowaniu na terytorium państwa członkowskiego czynności w ramach postępowania przygotowawczego lub czynności w zakresie egzekwowania, które wiążą się z dostępem do danych lub systemu AI organu publicznego, Urząd ds. AI jest wspierany przez odpowiedni organ nadzoru rynku.

1d.  Przed podjęciem decyzji, która skutkowałaby zakazem lub ograniczeniem udostępnienia lub oddania do użytku systemu AI na rynku krajowym, lub przed podjęciem decyzji o wycofaniu z rynku lub wycofaniu z użytku systemu AI z takiego rynku, Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki powiadamia organ nadzoru rynku właściwy dla tego rynku o zamiarze podjęcia takiej decyzji. W stosownych przypadkach Urząd ds. AI konsultuje się z organami zaangażowanymi w stosowanie niniejszego rozporządzenia we wszelkich kwestiach związanych ze stosowaniem i egzekwowaniem niniejszego rozporządzenia.

1e.  Urząd ds. AI odpowiada za oceny zgodności i testy systemów AI, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka i podlegających ocenie zgodności przeprowadzanej przez stronę trzecią zgodnie z art. 43, przed wprowadzeniem takich systemów AI do obrotu lub oddaniem ich do użytku. Te testy i oceny służą sprawdzeniu, czy systemy spełniają odpowiednie wymogi niniejszego rozporządzenia i czy mogą być wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku w Unii zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Komisja powierza przeprowadzenie tych testów lub ocen jednostkom notyfikowanym wyznaczonym zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w którym to przypadku jednostka notyfikowana działa w imieniu Komisji. Jeżeli jednostka notyfikowana, której Komisja przekazała zadania na podstawie niniejszego ustępu, nie wykonuje tych zadań w odpowiedni sposób, Komisja może wycofać to przekazanie ze skutkiem natychmiastowym.

Opłaty za działania w zakresie testowania i oceny pobiera się od dostawcy systemu AI wysokiego ryzyka, który złożył do Komisji wniosek o przeprowadzenie oceny zgodności przez stronę trzecią. Dostawca pokrywa koszty związane z usługami powierzonymi przez Komisję jednostkom notyfikowanym zgodnie z niniejszym artykułem bezpośrednio na rzecz jednostki notyfikowanej.

2.  W przypadku gdy odpowiednie organy nadzoru rynku mają wystarczające powody, by systemy AI ogólnego przeznaczenia, które mogą być wykorzystywane bezpośrednio przez podmioty stosujące do co najmniej jednego celu, który zgodnie z niniejszym rozporządzeniem został zaklasyfikowany jako wysokiego ryzyka, uznać za niezgodne z wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu, organy te współpracują z Urzędem ds. AI w zakresie przeprowadzenia ocen zgodności i informują o tym odpowiednio Radę ds. AI i pozostałe organy nadzoru rynku.

2a.  Jeżeli organ nadzoru rynku ma uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, naruszył niniejsze rozporządzenie, może on, za pośrednictwem odpowiedniego pojedynczego punktu kontaktowego wyznaczonego zgodnie z art. 70 ust. 2, zwrócić się do Urzędu ds. AI o dokonanie oceny sprawy w celu podjęcia niezbędnych środków nadzoru i egzekwowania przepisów, aby zapewnić niezwłoczne przestrzeganie niniejszego rozporządzenia. Taki wniosek musi być należycie uzasadniony i zawierać co najmniej:

a)	nazwę danego dostawcy lub podmiotu stosującego;
b)	opis istotnych faktów, przepisy niniejszego rozporządzenia, które miały zostać naruszone, oraz uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać naruszenie, w tym, w stosownych przypadkach, opis negatywnych skutków zarzucanego naruszenia;
c)	organ nadzoru rynku występujący z wnioskiem.

Urząd ds. AI w jak największym stopniu uwzględnia wniosek, a organ nadzoru rynku aktywnie współpracuje z Urzędem ds. AI i udziela mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień zgodnie z ust. 1a.

Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż cztery miesiące po otrzymaniu wniosku, informuje pojedynczy punkt kontaktowy o zamiarze wykonania swoich uprawnień zgodnie z art. 75a lub o powodach niewykonania swoich uprawnień. Jeżeli Urząd ds. AI postanowi wykonywać swoje uprawnienia zgodnie z art. 75a, okresowo informuje ten pojedynczy punkt kontaktowy o istotnych zmianach w postępowaniu i o wyniku takiego postępowania, nie ujawniając żadnych informacji poufnych.

3.  W przypadku gdy organ nadzoru rynku nie jest w stanie zakończyć postępowania dotyczącego systemu AI wysokiego ryzyka z uwagi na niemożność dostępu do niektórych informacji związanych z danym modelem AI ogólnego przeznaczenia pomimo podjęcia wszystkich stosownych wysiłków w zakresie uzyskania tych informacji, może zwrócić się z uzasadnionym wnioskiem do Urzędu ds. AI, który wyegzekwuje dostęp do takich informacji. W takim przypadku Urząd ds. AI udziela organowi wnioskującemu niezwłocznie, a w każdym razie w terminie 30 dni, wszelkich informacji, które Urząd ds. AI uznaje za istotne do celów ustalenia, czy dany system AI wysokiego ryzyka jest niezgodny z wymogami. Organy nadzoru rynku zapewniają poufność otrzymywanych informacji zgodnie z art. 78 niniejszego rozporządzenia. Odpowiednio stosuje się procedurę przewidzianą w rozdziale VI rozporządzenia (UE) 2019/1020.

1.  Úrad pre AI je výlučne príslušný na dohľad a presadzovanie plnenia povinností podľa tohto nariadenia vo vzťahu k týmto systémom AI:

a)

systémy AI založené na modeloch AI na všeobecné účely, ak daný model a systém vyvíja ten istý poskytovateľ alebo poskytovatelia, ktorí sú súčasťou toho istého podniku ako daný poskytovateľ, s výnimkou: i)  systémov AI týkajúcich sa produktov, na ktoré sa vzťahujú harmonizačné právne predpisy Únie uvedené v prílohe I; ii)  systémov AI uvedených v bode 2 prílohy III; iii)  systémov AI poskytovaných orgánmi presadzovania práva, orgánmi riadenia hraníc a finančnými inštitúciami, pokiaľ sa na tieto systémy AI vzťahuje článok 74 ods. 6, a iv)  systémov AI uvedených v bode 8 prílohy III, pokiaľ ide o výkon spravodlivosti;

b)

systémy AI, ktoré predstavujú veľmi veľké online platformy alebo veľmi veľké internetové vyhľadávače určené v súlade s nariadením (EÚ) 2022/2065 alebo ktoré sú do takýchto platforiem alebo vyhľadávačov integrované.

Na poskytovateľov týchto systémov sa vzťahuje výlučná právomoc uvedená v prvom pododseku. Na subjekty nasadzujúce tieto systémy sa vzťahuje len vtedy, ak sú zároveň poskytovateľom alebo sú súčasťou toho istého podniku ako poskytovateľ.

1a.  Odchylne od článku 73 poskytovatelia vysokorizikových systémov AI, ktoré patria do právomoci úradu pre AI podľa odseku 1 tohto článku, nahlasujú úradu pre AI všetky závažné incidenty. Článok 73 ods. 2 až 9 sa uplatňuje mutatis mutandis. Úrad pre AI bezodkladne postúpi príslušné informácie orgánu dohľadu nad trhom členského štátu, na území ktorého sa poskytovateľ alebo jeho právny zástupca nachádza.

1b.  Orgány zapojené do uplatňovania tohto nariadenia aktívne spolupracujú s úradom pre AI a poskytujú úradu pre AI potrebnú pomoc pri výkone jeho právomocí, a to v prípade potreby aj v súvislosti s kontrolami alebo inými opatreniami na presadzovanie práva na území členského štátu. Na uvedený účel majú uvedené orgány právomoci stanovené podľa tohto nariadenia a nariadenia (EÚ) 2019/1020, a ak je to relevantné a obmedzené na to, čo je potrebné na plnenie ich úloh podľa tohto odseku, v súlade s príslušnými vnútroštátnymi postupmi.

1c.  Pri vyšetrovaní alebo presadzovaní práva na území členského štátu, ktoré zahŕňa prístup k údajom alebo systému AI orgánu verejnej moci, pomáha úradu pre AI relevantný orgán dohľadu nad trhom.

1d.  Pred prijatím rozhodnutia, ktoré by malo za následok zakázanie alebo obmedzenie sprístupnenia systému AI alebo jeho uvedenie do prevádzky na vnútroštátnom trhu, alebo rozhodnutia o stiahnutí systému AI z takéhoto trhu alebo od používateľa, úrad pre AI bez zbytočného odkladu oznámi orgánu dohľadu nad trhom príslušnému pre daný trh svoj zámer prijať takéto rozhodnutie. Úrad pre AI vo vhodných prípadoch vedie s orgánmi zapojenými do uplatňovania tohto nariadenia konzultácie o akejkoľvek záležitosti týkajúcej sa uplatňovania a presadzovania tohto nariadenia.

1e.  Úrad pre AI je zodpovedný za posúdenia zhody a testy systémov AI uvedených v odseku 1 tohto článku, ktoré sú klasifikované ako vysokorizikové a podliehajú posudzovaniu zhody treťou stranou podľa článku 43, a to pred uvedením takýchto systémov AI na trh alebo do prevádzky. Týmito testami a posúdeniami sa overuje, či systémy spĺňajú príslušné požiadavky tohto nariadenia a či sa môžu uvádzať na trh alebo do prevádzky v Únii v súlade s týmto nariadením. Komisia poveruje vykonávaním týchto testov alebo posúdení notifikované osoby určené v súlade s týmto nariadením, pričom v takom prípade notifikovaná osoba koná v mene Komisie. Ak notifikovaná osoba, na ktorú Komisia delegovala úlohy podľa tohto odseku, tieto úlohy riadne nevykonáva, Komisia môže toto delegovanie s okamžitou účinnosťou zrušiť.

Poplatky za činnosti testovania a posudzovania sa vyberajú od poskytovateľa vysokorizikového systému AI, ktorý požiadal Komisiu o posúdenie zhody treťou stranou. Náklady spojené so službami, ktorými Komisia poverila notifikované osoby v súlade s týmto článkom, hradí poskytovateľ priamo notifikovanej osobe.

2.  Ak majú relevantné orgány dohľadu nad trhom dostatočné dôvody domnievať sa, že systémy AI na všeobecné účely, ktoré môžu nasadzujúce subjekty priamo používať aspoň na jeden účel, ktorý je podľa tohto nariadenia klasifikovaný ako vysokorizikový, nie sú v súlade s požiadavkami stanovenými v tomto nariadení, spolupracujú s úradom pre AI s cieľom vykonať hodnotenie súladu a zodpovedajúcim spôsobom o tom informujú radu pre AI a ostatné orgány dohľadu nad trhom.

2a.  Ak má orgán dohľadu nad trhom opodstatnené a dostatočné dôvody na podozrenie, že poskytovateľ systému AI alebo subjekt nasadzujúci systém AI uvedený v odseku 1 tohto článku porušil toto nariadenie, môže prostredníctvom príslušného jednotného kontaktného miesta určeného v súlade s článkom 70 ods. 2 požiadať úrad pre AI, aby vec posúdil a prijal potrebné opatrenia dohľadu a presadzovania v snahe okamžite zabezpečiť súlad s týmto nariadením. Takáto žiadosť musí byť riadne odôvodnená a musí obsahovať aspoň tieto informácie:

a)	názov dotknutého poskytovateľa alebo nasadzujúceho subjektu;
b)	opis relevantných skutočností, ustanovenia tohto nariadenia, ktoré boli údajne porušené, a všetky opodstatnené a dostatočné dôvody na podozrenie z porušenia, a to v príslušných prípadoch aj opis negatívnych účinkov tohto údajného porušenia;
c)	orgán dohľadu nad trhom, ktorý podáva žiadosť.

Úrad pre AI túto žiadosť v čo najväčšej miere zohľadní, pričom orgán dohľadu nad trhom aktívne spolupracuje a poskytuje úradu pre AI potrebnú pomoc pri výkone jeho právomocí v súlade s odsekom 1a.

Úrad pre AI bez zbytočného odkladu a v každom prípade najneskôr do štyroch mesiacov od doručenia žiadosti informuje jednotné kontaktné miesto o svojom zámere vykonávať svoje právomoci v súlade s článkom 75a alebo o dôvodoch, prečo svoje právomoci nevykonáva. Ak sa úrad pre AI rozhodne vykonávať svoje právomoci v súlade s článkom 75a, pravidelne informuje toto jednotné kontaktné miesto o významných zmenách v konaní a o výsledku takéhoto konania bez toho, aby zverejnil akékoľvek dôverné informácie.

3.  Ak orgán dohľadu nad trhom nie je schopný uzavrieť vyšetrovanie vysokorizikového systému AI z dôvodu, že nemá prístup k určitým informáciám týkajúcim sa modelu AI na všeobecné účely napriek tomu, že vynaložil všetko primerané úsilie na získanie týchto informácií, môže úradu pre AI predložiť odôvodnenú žiadosť, ktorou sa vymôže prístup k týmto informáciám. V tomto prípade úrad pre AI bezodkladne, najneskôr však do 30 dní, poskytne žiadajúcemu orgánu všetky informácie, ktoré úrad pre AI považuje za podstatné, aby mohol zistiť, či je vysokorizikový systém AI v nesúlade. Orgány dohľadu nad trhom zabezpečia dôvernosť informácií, ktoré získajú v súlade s článkom 78 tohto nariadenia. Postup stanovený v kapitole VI nariadenia (EÚ) 2019/1020 sa uplatňuje primerane.