Nadzór rynku i kontrola systemów AI oraz wzajemna pomoc
Polski
1. Urząd ds. AI posiada wyłączną kompetencję do nadzorowania i egzekwowania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do następujących systemów AI:
a) |
systemy AI oparte na modelach AI ogólnego przeznaczenia, w przypadku gdy model i system są opracowywane przez tego samego dostawcę lub przez dostawców stanowiących część tego samego przedsiębiorstwa co ten dostawca, z wyjątkiem:
| ||||||||
b) |
systemy AI, które stanowią bardzo dużą platformę internetową lub bardzo dużą wyszukiwarkę internetową bądź są zintegrowane z takimi platformami lub wyszukiwarkami wyznaczonymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2022/2065. |
Wyłączna kompetencja, o której mowa w akapicie pierwszym, ma zastosowanie do dostawców tych systemów. Ma ona zastosowanie do podmiotów stosujących te systemy tylko wtedy, gdy są one również dostawcami lub stanowią część tego samego przedsiębiorstwa co dostawca.
1a. Na zasadzie odstępstwa od art. 73 dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka podlegający kompetencji Urzędu ds. AI zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zgłaszają Urzędowi ds. AI wszelkie poważne incydenty. Przepisy art. 73 ust. 2–9 stosuje się odpowiednio. Urząd ds. AI niezwłocznie przekazuje odpowiednie informacje organowi nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się dostawca lub jego przedstawiciel prawny.
1b. Organy zaangażowane w stosowanie niniejszego rozporządzenia aktywnie współpracują z Urzędem ds. AI i udzielają mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień, w tym, w razie potrzeby, w związku z inspekcjami lub innymi działaniami w zakresie egzekwowania przepisów przeprowadzanymi na terytorium państwa członkowskiego. W tym celu organom tym przysługują uprawnienia przewidziane na podstawie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz, w stosownych przypadkach i w zakresie ograniczonym do tego, co jest niezbędne do wykonywania ich zadań na podstawie niniejszego ustępu, zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami krajowymi.
1c. Przy podejmowaniu na terytorium państwa członkowskiego czynności w ramach postępowania przygotowawczego lub czynności w zakresie egzekwowania, które wiążą się z dostępem do danych lub systemu AI organu publicznego, Urząd ds. AI jest wspierany przez odpowiedni organ nadzoru rynku.
1d. Przed podjęciem decyzji, która skutkowałaby zakazem lub ograniczeniem udostępnienia lub oddania do użytku systemu AI na rynku krajowym, lub przed podjęciem decyzji o wycofaniu z rynku lub wycofaniu z użytku systemu AI z takiego rynku, Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki powiadamia organ nadzoru rynku właściwy dla tego rynku o zamiarze podjęcia takiej decyzji. W stosownych przypadkach Urząd ds. AI konsultuje się z organami zaangażowanymi w stosowanie niniejszego rozporządzenia we wszelkich kwestiach związanych ze stosowaniem i egzekwowaniem niniejszego rozporządzenia.
1e. Urząd ds. AI odpowiada za oceny zgodności i testy systemów AI, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka i podlegających ocenie zgodności przeprowadzanej przez stronę trzecią zgodnie z art. 43, przed wprowadzeniem takich systemów AI do obrotu lub oddaniem ich do użytku. Te testy i oceny służą sprawdzeniu, czy systemy spełniają odpowiednie wymogi niniejszego rozporządzenia i czy mogą być wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku w Unii zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Komisja powierza przeprowadzenie tych testów lub ocen jednostkom notyfikowanym wyznaczonym zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w którym to przypadku jednostka notyfikowana działa w imieniu Komisji. Jeżeli jednostka notyfikowana, której Komisja przekazała zadania na podstawie niniejszego ustępu, nie wykonuje tych zadań w odpowiedni sposób, Komisja może wycofać to przekazanie ze skutkiem natychmiastowym.
Opłaty za działania w zakresie testowania i oceny pobiera się od dostawcy systemu AI wysokiego ryzyka, który złożył do Komisji wniosek o przeprowadzenie oceny zgodności przez stronę trzecią. Dostawca pokrywa koszty związane z usługami powierzonymi przez Komisję jednostkom notyfikowanym zgodnie z niniejszym artykułem bezpośrednio na rzecz jednostki notyfikowanej.
2. W przypadku gdy odpowiednie organy nadzoru rynku mają wystarczające powody, by systemy AI ogólnego przeznaczenia, które mogą być wykorzystywane bezpośrednio przez podmioty stosujące do co najmniej jednego celu, który zgodnie z niniejszym rozporządzeniem został zaklasyfikowany jako wysokiego ryzyka, uznać za niezgodne z wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu, organy te współpracują z Urzędem ds. AI w zakresie przeprowadzenia ocen zgodności i informują o tym odpowiednio Radę ds. AI i pozostałe organy nadzoru rynku.
2a. Jeżeli organ nadzoru rynku ma uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, naruszył niniejsze rozporządzenie, może on, za pośrednictwem odpowiedniego pojedynczego punktu kontaktowego wyznaczonego zgodnie z art. 70 ust. 2, zwrócić się do Urzędu ds. AI o dokonanie oceny sprawy w celu podjęcia niezbędnych środków nadzoru i egzekwowania przepisów, aby zapewnić niezwłoczne przestrzeganie niniejszego rozporządzenia. Taki wniosek musi być należycie uzasadniony i zawierać co najmniej:
a) |
nazwę danego dostawcy lub podmiotu stosującego; |
b) |
opis istotnych faktów, przepisy niniejszego rozporządzenia, które miały zostać naruszone, oraz uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać naruszenie, w tym, w stosownych przypadkach, opis negatywnych skutków zarzucanego naruszenia; |
c) |
organ nadzoru rynku występujący z wnioskiem. |
Urząd ds. AI w jak największym stopniu uwzględnia wniosek, a organ nadzoru rynku aktywnie współpracuje z Urzędem ds. AI i udziela mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień zgodnie z ust. 1a.
Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż cztery miesiące po otrzymaniu wniosku, informuje pojedynczy punkt kontaktowy o zamiarze wykonania swoich uprawnień zgodnie z art. 75a lub o powodach niewykonania swoich uprawnień. Jeżeli Urząd ds. AI postanowi wykonywać swoje uprawnienia zgodnie z art. 75a, okresowo informuje ten pojedynczy punkt kontaktowy o istotnych zmianach w postępowaniu i o wyniku takiego postępowania, nie ujawniając żadnych informacji poufnych.
3. W przypadku gdy organ nadzoru rynku nie jest w stanie zakończyć postępowania dotyczącego systemu AI wysokiego ryzyka z uwagi na niemożność dostępu do niektórych informacji związanych z danym modelem AI ogólnego przeznaczenia pomimo podjęcia wszystkich stosownych wysiłków w zakresie uzyskania tych informacji, może zwrócić się z uzasadnionym wnioskiem do Urzędu ds. AI, który wyegzekwuje dostęp do takich informacji. W takim przypadku Urząd ds. AI udziela organowi wnioskującemu niezwłocznie, a w każdym razie w terminie 30 dni, wszelkich informacji, które Urząd ds. AI uznaje za istotne do celów ustalenia, czy dany system AI wysokiego ryzyka jest niezgodny z wymogami. Organy nadzoru rynku zapewniają poufność otrzymywanych informacji zgodnie z art. 78 niniejszego rozporządzenia. Odpowiednio stosuje się procedurę przewidzianą w rozdziale VI rozporządzenia (UE) 2019/1020.
Čeština
1. Úřad pro AI je výhradně příslušný pro dohled nad povinnostmi podle tohoto nařízení a jejich prosazování ve vztahu k těmto systémům AI:
a) |
systémům AI založeným na obecných modelech AI, pokud jsou model a systém vyvinuty stejným poskytovatelem nebo poskytovateli, kteří jsou součástí téhož podniku jako tento poskytovatel, s výjimkou:
| ||||||||
b) |
systémům AI, které představují velmi velké online platformy nebo velmi velké internetové vyhledávače určené v souladu s nařízením (EU) 2022/2065 nebo jsou do nich integrovány. |
Výlučná pravomoc uvedená v prvním pododstavci se vztahuje na poskytovatele těchto systémů. Na zavádějící subjekty těchto systémů se vztahuje pouze v případě, že jsou zároveň poskytovatelem nebo jsou součástí stejného podniku jako poskytovatel.
1a. Odchylně od článku 73 oznamují poskytovatelé vysoce rizikových systémů AI, které spadají do pravomoci úřadu pro AI podle odstavce 1 tohoto článku, veškeré závažné incidenty úřadu pro AI. Ustanovení čl. 73 odst. 2 až 9 se použijí obdobně. Úřad pro AI neprodleně předá příslušné informace orgánu dozoru nad trhem členského státu, na jehož území se poskytovatel nebo jeho právní zástupce nachází.
1b. Orgány zapojené do uplatňování tohoto nařízení aktivně spolupracují s úřadem pro AI a poskytují mu nezbytnou pomoc při výkonu jeho pravomocí, mimo jiné, pokud je třeba, v souvislosti s kontrolami či jinými donucovacími opatřeními uskutečňovanými na území členského státu. Za tímto účelem mají tyto orgány pravomoci stanovené tímto nařízením a nařízením (EU) 2019/1020, a je-li to relevantní a omezeně na to, co je nezbytné k plnění jejich úkolů podle tohoto odstavce, v souladu s platnými vnitrostátními postupy.
1c. Při přijímání vyšetřovacích nebo donucovacích opatření na území členského státu, která zahrnují přístup k datům nebo systému AI orgánu veřejné moci, je úřadu pro AI nápomocen příslušný orgán dozoru nad trhem.
1d. Před přijetím rozhodnutí, které by mělo za následek zákaz nebo omezení dodávání systému AI na trh daného členského státu nebo jeho uvádění do provozu, nebo rozhodnutí o stažení systému AI z tohoto trhu nebo z oběhu, oznámí úřad pro AI svůj záměr přijmout takové rozhodnutí bez zbytečného odkladu orgánu dozoru nad trhem příslušnému pro daný trh. Úřad pro AI vede ve vhodných případech konzultace s orgány zapojenými do uplatňování tohoto nařízení o veškerých záležitostech týkající se uplatňování a prosazování tohoto nařízení.
1e. Úřad pro AI je odpovědný za posuzování shody a testování systémů AI uvedených v odstavci 1 tohoto článku, které jsou klasifikovány jako vysoce rizikové a na něž se vztahuje posuzování shody třetí stranou podle článku 43, a to před uvedením těchto systémů AI na trh nebo do provozu. Tímto testováním a posuzováním se ověřuje, zda systémy splňují příslušné požadavky tohoto nařízení a zda mohou být uvedeny na trh nebo do provozu v Unii v souladu s tímto nařízením. Komise provedením tohoto testování nebo posuzování pověří oznámené subjekty jmenované v souladu s tímto nařízením, přičemž v takovém případě jedná oznámený subjekt jménem Komise. Pokud oznámený subjekt, jejž Komise pověřila úkoly podle tohoto odstavce, dané úkoly neplní odpovídajícím způsobem, může Komise pověření s okamžitým účinkem zrušit.
Poplatky za činnosti spojené s testováním a posuzováním hradí poskytovatel vysoce rizikového systému AI, který požádal Komisi o posouzení shody třetí stranou. Náklady spojené se službami, jimiž Komise pověří oznámené subjekty v souladu s tímto článkem, hradí poskytovatel přímo oznámenému subjektu.
2. Pokud mají příslušné orgány dozoru nad trhem dostatečný důvod považovat obecné systémy AI, které mohou provozovatelé přímo používat alespoň k jednomu účelu, jenž je podle tohoto nařízení klasifikován jako vysoce rizikový, za nevyhovující požadavkům stanoveným v tomto nařízení, spolupracují s úřadem pro AI na provádění hodnocení souladu a informují o této skutečnosti radu a další orgány dozoru nad trhem.
2a. Pokud má orgán dozoru nad trhem opodstatněné a dostatečné důvody k podezření, že poskytovatel nebo zavádějící subjekt systému AI uvedeného v odstavci 1 tohoto článku porušil toto nařízení, může prostřednictvím příslušného jednotného kontaktního místa určeného v souladu s čl. 70 odst. 2 požádat úřad pro AI, aby záležitost posoudil s cílem přijmout nezbytná opatření v oblasti dohledu a prosazování k zajištění rychlého souladu s tímto nařízením. Tato žádost musí být řádně odůvodněna a obsahovat alespoň:
a) |
jméno nebo název dotyčného poskytovatele nebo zavádějícího subjektu; |
b) |
popis relevantních skutečností, ustanovení tohoto nařízení, která byla údajně porušena, a veškeré opodstatněné a dostatečné důvody pro podezření z porušení předpisů, případně včetně popisu negativních účinků údajného porušení předpisů; |
c) |
orgán dozoru nad trhem, který žádost podává. |
Úřad pro AI žádost v nejvyšší možné míře zohlední a orgán dozoru nad trhem aktivně spolupracuje a poskytuje úřadu pro AI při výkonu jeho pravomocí v souladu s odstavcem 1a nezbytnou pomoc.
Úřad pro AI bez zbytečného odkladu a v každém případě nejpozději do čtyř měsíců od obdržení žádosti informuje jednotné kontaktní místo o svém záměru uplatnit své pravomoci v souladu s článkem 75a nebo o důvodech pro jejich neuplatnění. Pokud se úřad pro AI rozhodne uplatnit své pravomoci v souladu s článkem 75a, pravidelně informuje toto jednotné kontaktní místo o zásadním vývoji daného řízení a o jeho výsledku, aniž by předal jakékoli důvěrné informace.
3. Pokud orgán dozoru nad trhem není schopen dokončit šetření vysoce rizikového systému AI z důvodu nemožnosti přístupu k určitým informacím souvisejícím s obecným modelem AI, přestože na získání těchto informací vynaložil veškeré náležité úsilí, může podat odůvodněnou žádost úřadu pro AI, jenž přístup k těmto informacím vynutí. V takovém případě úřad pro AI poskytne dožadujícímu orgánu bezodkladně, nejpozději však do 30 dnů, veškeré informace, které považuje pro zjištění nesouladu vysoce rizikového systému AI za relevantní. Orgány dozoru nad trhem zachovají důvěrnost informací získaných v souladu s článkem 78 tohoto nařízení. Postup stanovený v kapitole VI nařízení (EU) 2019/1020 se použije obdobně.