Nadzór rynku i kontrola systemów AI oraz wzajemna pomoc
Polski
1. Urząd ds. AI posiada wyłączną kompetencję do nadzorowania i egzekwowania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do następujących systemów AI:
a) |
systemy AI oparte na modelach AI ogólnego przeznaczenia, w przypadku gdy model i system są opracowywane przez tego samego dostawcę lub przez dostawców stanowiących część tego samego przedsiębiorstwa co ten dostawca, z wyjątkiem:
| ||||||||
b) |
systemy AI, które stanowią bardzo dużą platformę internetową lub bardzo dużą wyszukiwarkę internetową bądź są zintegrowane z takimi platformami lub wyszukiwarkami wyznaczonymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2022/2065. |
Wyłączna kompetencja, o której mowa w akapicie pierwszym, ma zastosowanie do dostawców tych systemów. Ma ona zastosowanie do podmiotów stosujących te systemy tylko wtedy, gdy są one również dostawcami lub stanowią część tego samego przedsiębiorstwa co dostawca.
1a. Na zasadzie odstępstwa od art. 73 dostawcy systemów AI wysokiego ryzyka podlegający kompetencji Urzędu ds. AI zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zgłaszają Urzędowi ds. AI wszelkie poważne incydenty. Przepisy art. 73 ust. 2–9 stosuje się odpowiednio. Urząd ds. AI niezwłocznie przekazuje odpowiednie informacje organowi nadzoru rynku państwa członkowskiego, na którego terytorium znajduje się dostawca lub jego przedstawiciel prawny.
1b. Organy zaangażowane w stosowanie niniejszego rozporządzenia aktywnie współpracują z Urzędem ds. AI i udzielają mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień, w tym, w razie potrzeby, w związku z inspekcjami lub innymi działaniami w zakresie egzekwowania przepisów przeprowadzanymi na terytorium państwa członkowskiego. W tym celu organom tym przysługują uprawnienia przewidziane na podstawie niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (UE) 2019/1020 oraz, w stosownych przypadkach i w zakresie ograniczonym do tego, co jest niezbędne do wykonywania ich zadań na podstawie niniejszego ustępu, zgodnie z mającymi zastosowanie procedurami krajowymi.
1c. Przy podejmowaniu na terytorium państwa członkowskiego czynności w ramach postępowania przygotowawczego lub czynności w zakresie egzekwowania, które wiążą się z dostępem do danych lub systemu AI organu publicznego, Urząd ds. AI jest wspierany przez odpowiedni organ nadzoru rynku.
1d. Przed podjęciem decyzji, która skutkowałaby zakazem lub ograniczeniem udostępnienia lub oddania do użytku systemu AI na rynku krajowym, lub przed podjęciem decyzji o wycofaniu z rynku lub wycofaniu z użytku systemu AI z takiego rynku, Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki powiadamia organ nadzoru rynku właściwy dla tego rynku o zamiarze podjęcia takiej decyzji. W stosownych przypadkach Urząd ds. AI konsultuje się z organami zaangażowanymi w stosowanie niniejszego rozporządzenia we wszelkich kwestiach związanych ze stosowaniem i egzekwowaniem niniejszego rozporządzenia.
1e. Urząd ds. AI odpowiada za oceny zgodności i testy systemów AI, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, sklasyfikowanych jako systemy wysokiego ryzyka i podlegających ocenie zgodności przeprowadzanej przez stronę trzecią zgodnie z art. 43, przed wprowadzeniem takich systemów AI do obrotu lub oddaniem ich do użytku. Te testy i oceny służą sprawdzeniu, czy systemy spełniają odpowiednie wymogi niniejszego rozporządzenia i czy mogą być wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku w Unii zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Komisja powierza przeprowadzenie tych testów lub ocen jednostkom notyfikowanym wyznaczonym zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w którym to przypadku jednostka notyfikowana działa w imieniu Komisji. Jeżeli jednostka notyfikowana, której Komisja przekazała zadania na podstawie niniejszego ustępu, nie wykonuje tych zadań w odpowiedni sposób, Komisja może wycofać to przekazanie ze skutkiem natychmiastowym.
Opłaty za działania w zakresie testowania i oceny pobiera się od dostawcy systemu AI wysokiego ryzyka, który złożył do Komisji wniosek o przeprowadzenie oceny zgodności przez stronę trzecią. Dostawca pokrywa koszty związane z usługami powierzonymi przez Komisję jednostkom notyfikowanym zgodnie z niniejszym artykułem bezpośrednio na rzecz jednostki notyfikowanej.
2. W przypadku gdy odpowiednie organy nadzoru rynku mają wystarczające powody, by systemy AI ogólnego przeznaczenia, które mogą być wykorzystywane bezpośrednio przez podmioty stosujące do co najmniej jednego celu, który zgodnie z niniejszym rozporządzeniem został zaklasyfikowany jako wysokiego ryzyka, uznać za niezgodne z wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu, organy te współpracują z Urzędem ds. AI w zakresie przeprowadzenia ocen zgodności i informują o tym odpowiednio Radę ds. AI i pozostałe organy nadzoru rynku.
2a. Jeżeli organ nadzoru rynku ma uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać, że dostawca lub podmiot stosujący system AI, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, naruszył niniejsze rozporządzenie, może on, za pośrednictwem odpowiedniego pojedynczego punktu kontaktowego wyznaczonego zgodnie z art. 70 ust. 2, zwrócić się do Urzędu ds. AI o dokonanie oceny sprawy w celu podjęcia niezbędnych środków nadzoru i egzekwowania przepisów, aby zapewnić niezwłoczne przestrzeganie niniejszego rozporządzenia. Taki wniosek musi być należycie uzasadniony i zawierać co najmniej:
a) |
nazwę danego dostawcy lub podmiotu stosującego; |
b) |
opis istotnych faktów, przepisy niniejszego rozporządzenia, które miały zostać naruszone, oraz uzasadnione i wystarczające powody, aby podejrzewać naruszenie, w tym, w stosownych przypadkach, opis negatywnych skutków zarzucanego naruszenia; |
c) |
organ nadzoru rynku występujący z wnioskiem. |
Urząd ds. AI w jak największym stopniu uwzględnia wniosek, a organ nadzoru rynku aktywnie współpracuje z Urzędem ds. AI i udziela mu niezbędnej pomocy w wykonywaniu jego uprawnień zgodnie z ust. 1a.
Urząd ds. AI bez zbędnej zwłoki, a w każdym razie nie później niż cztery miesiące po otrzymaniu wniosku, informuje pojedynczy punkt kontaktowy o zamiarze wykonania swoich uprawnień zgodnie z art. 75a lub o powodach niewykonania swoich uprawnień. Jeżeli Urząd ds. AI postanowi wykonywać swoje uprawnienia zgodnie z art. 75a, okresowo informuje ten pojedynczy punkt kontaktowy o istotnych zmianach w postępowaniu i o wyniku takiego postępowania, nie ujawniając żadnych informacji poufnych.
3. W przypadku gdy organ nadzoru rynku nie jest w stanie zakończyć postępowania dotyczącego systemu AI wysokiego ryzyka z uwagi na niemożność dostępu do niektórych informacji związanych z danym modelem AI ogólnego przeznaczenia pomimo podjęcia wszystkich stosownych wysiłków w zakresie uzyskania tych informacji, może zwrócić się z uzasadnionym wnioskiem do Urzędu ds. AI, który wyegzekwuje dostęp do takich informacji. W takim przypadku Urząd ds. AI udziela organowi wnioskującemu niezwłocznie, a w każdym razie w terminie 30 dni, wszelkich informacji, które Urząd ds. AI uznaje za istotne do celów ustalenia, czy dany system AI wysokiego ryzyka jest niezgodny z wymogami. Organy nadzoru rynku zapewniają poufność otrzymywanych informacji zgodnie z art. 78 niniejszego rozporządzenia. Odpowiednio stosuje się procedurę przewidzianą w rozdziale VI rozporządzenia (UE) 2019/1020.
Deutsch
(1) Das Büro für Künstliche Intelligenz ist ausschließlich für die Beaufsichtigung und Durchsetzung der Pflichten aus dieser Verordnung in Bezug auf die folgenden KI-Systeme zuständig:
a) |
KI-Systeme auf der Grundlage von KI-Modellen mit allgemeinem Verwendungszweck, bei denen das Modell und das System von demselben Anbieter oder von Anbietern entwickelt werden, die Teil desselben Unternehmens wie dieser Anbieter sind, mit Ausnahme von:
| ||||||||
b) |
KI-Systemen, die eine gemäß der Verordnung (EU) 2022/2065 benannte sehr große Online-Plattform oder sehr große Online-Suchmaschine bilden oder die darin integriert sind. |
Die in Unterabsatz 1 genannte ausschließliche Zuständigkeit gilt für die Anbieter dieser Systeme. Sie gilt für die Betreiber dieser Systeme nur dann, wenn sie auch Anbieter dieser Systeme sind oder Teil desselben Unternehmens wie der Anbieter sind.
(1a) Abweichend von Artikel 73 melden Anbieter von Hochrisiko-KI-Systemen, die der Zuständigkeit des Büros für Künstliche Intelligenz gemäß Absatz 1 dieses Artikels unterliegen, dem Büro für Künstliche Intelligenz alle schwerwiegenden Vorfälle. Die Absätze 2 bis 9 des Artikels 73 gelten sinngemäß. Das Büro für Künstliche Intelligenz übermittelt die einschlägigen Informationen unverzüglich der Marktüberwachungsbehörde des Mitgliedstaats, in dessen Hoheitsgebiet sich der Anbieter oder sein gesetzlicher Vertreter befindet.
(1b) Die an der Anwendung dieser Verordnung beteiligten Behörden arbeiten aktiv mit dem Büro für Künstliche Intelligenz zusammen und leistet ihm die erforderliche Unterstützung für die Ausübung seiner Befugnisse, unter anderem erforderlichenfalls im Zusammenhang mit Inspektionen oder anderen Durchsetzungsmaßnahmen im Hoheitsgebiet eines Mitgliedstaats. Zu diesem Zweck verfügen diese Behörden über die in dieser Verordnung und der Verordnung (EU) 2019/1020 niedergelegten Befugnisse und soweit zutreffend und auf das zur Erfüllung ihrer Aufgaben nach diesem Absatz erforderliche Maß beschränkt, im Einklang mit den geltenden nationalen Verfahren.
(1c) Werden im Hoheitsgebiet eines Mitgliedstaats Ermittlungs- oder Durchsetzungsmaßnahmen ergriffen, die den Zugang zu Daten oder KI-Systemen einer Behörde umfassen, so wird das Büro für Künstliche Intelligenz von der einschlägigen Marktüberwachungsbehörde unterstützt.
(1d) Bevor das Büro für Künstliche Intelligenz eine Entscheidung trifft, die ein Verbot oder eine Beschränkung der Bereitstellung oder Inbetriebnahme des KI-Systems auf einem nationalen Markt zur Folge hätte, oder bevor es eine Entscheidung dahin gehend trifft, das KI-System von einem solchen Markt zu nehmen oder zurückzurufen, unterrichtet es die für diesen Markt zuständige Marktüberwachungsbehörde unverzüglich über seine Absicht, eine solche Entscheidung zu treffen. Das Büro für Künstliche Intelligenz konsultiert gegebenenfalls die an der Anwendung dieser Verordnung beteiligten Behörden zu allen Fragen im Zusammenhang mit der Anwendung und Durchsetzung dieser Verordnung.
(1e) Das Büro für Künstliche Intelligenz ist für Konformitätsbewertungen und Tests der in Absatz 1 dieses Artikels genannten KI-Systeme zuständig, die als hochriskant eingestuft sind und einer Konformitätsbewertung durch Dritte gemäß Artikel 43 unterliegen, wobei diese Konformitätsbewertung durchzuführen ist, bevor solche KI-Systeme in Verkehr gebracht oder in Betrieb genommen werden. Bei diesen Tests und Bewertungen wird überprüft, ob die Systeme den einschlägigen Anforderungen dieser Verordnung entsprechen und gemäß dieser Verordnung in der Union in Verkehr gebracht bzw. in Betrieb genommen werden dürfen. Die Kommission betraut die gemäß dieser Verordnung benannten notifizierten Stellen mit der Durchführung dieser Tests oder Bewertungen; in diesem Fall handeln diese notifizierten Stellen im Namen der Kommission. Kommt eine notifizierte Stelle, der die Kommission Aufgaben gemäß diesem Absatz übertragen hat, diesen Aufgaben nicht angemessen nach, so kann die Kommission die Übertragung mit sofortiger Wirkung widerrufen.
Die Gebühren für Test- und Bewertungstätigkeiten werden von dem Anbieter eines Hochrisiko-KI-Systems erhoben, der bei der Kommission eine Konformitätsbewertung durch Dritte beantragt hat. Der Anbieter zahlt die Kosten der Dienstleistungen, mit denen die Kommission die notifizierten Stellen gemäß diesem Artikel betraut hat, direkt an die notifizierte Stelle.
(2) Haben die zuständigen Marktüberwachungsbehörden hinreichenden Grund für die Auffassung, dass KI-Systeme mit allgemeinem Verwendungszweck, die von Betreibern direkt für mindestens einen Zweck, der gemäß dieser Verordnung als hochriskant eingestuft ist, verwendet werden können, nicht mit den in dieser Verordnung festgelegten Anforderungen konform sind, so arbeiten sie bei der Durchführung von Konformitätsbewertungen mit dem Büro für Künstliche Intelligenz zusammen und unterrichten das KI-Gremium und andere Marktüberwachungsbehörden entsprechend.
(2a) Hat eine Marktüberwachungsbehörde fundierte und hinreichende Gründe für den Verdacht, dass ein Anbieter oder Betreiber eines in Absatz 1 dieses Artikels genannten KI-Systems gegen diese Verordnung verstoßen hat, so kann sie das Büro für Künstliche Intelligenz über die gemäß Artikel 70 Absatz 2 benannte zuständige zentrale Anlaufstelle ersuchen, die Angelegenheit zu prüfen, damit die erforderlichen Aufsichts- und Durchsetzungsmaßnahmen ergriffen werden können, um die unverzügliche Einhaltung dieser Verordnung sicherzustellen. Entsprechende Ersuchen sind hinreichend zu begründen und umfassen mindestens Folgendes:
a) |
den Namen des betreffenden Anbieters oder Betreibers; |
b) |
eine Beschreibung des relevanten Sachverhalts, der Bestimmungen dieser Verordnung, gegen die mutmaßlich verstoßen wurde, und aller fundierten und hinreichenden Gründe für den Verdacht eines Verstoßes, gegebenenfalls einschließlich einer Beschreibung der negativen Auswirkungen des mutmaßlichen Verstoßes; |
c) |
die ersuchende Marktüberwachungsbehörde. |
Das Büro für Künstliche Intelligenz trägt dem Ersuchen mit größter Sorgfalt Rechnung, und die Marktüberwachungsbehörde kooperiert aktiv und leistet dem Büro für Künstliche Intelligenz die erforderliche Unterstützung für die Ausübung seiner Befugnisse gemäß Absatz 1a.
Das Büro für Künstliche Intelligenz unterrichtet die zentrale Anlaufstelle unverzüglich, spätestens jedoch vier Monate nach Eingang des Ersuchens, über seine Absicht, seine Befugnisse gemäß Artikel 75a auszuüben, oder über die Gründe dafür, dass es seine Befugnisse nicht ausübt. Beschließt das Büro für Künstliche Intelligenz, seine Befugnisse gemäß Artikel 75a auszuüben, so unterrichtet es die zentrale Anlaufstelle regelmäßig über wichtige Entwicklungen in dem Verfahren und das Ergebnis dieses Verfahrens, ohne vertrauliche Informationen offenzulegen.
(3) Ist eine Marktüberwachungsbehörde wegen der Unzugänglichkeit bestimmter Informationen im Zusammenhang mit dem KI-Modell mit allgemeinem Verwendungszweck nicht in der Lage, ihre Ermittlungen zu dem Hochrisiko-KI-System abzuschließen, obwohl sie alle angemessenen Anstrengungen unternommen hat, diese Informationen zu erhalten, kann sie ein begründetes Ersuchen an das Büro für Künstliche Intelligenz richten, durch das der Zugang zu den Informationen durchgesetzt werden kann. In diesem Fall übermittelt das Büro für Künstliche Intelligenz der ersuchenden Behörde unverzüglich, spätestens aber innerhalb von 30 Tagen, alle Informationen, die das Büro für Künstliche Intelligenz für die Feststellung, ob ein Hochrisiko-KI-System nicht konform ist, für erforderlich erachtet. Die Marktüberwachungsbehörden gewährleisten gemäß Artikel 78 der vorliegenden Verordnung die Vertraulichkeit der von ihnen erlangten Informationen. Das Verfahren nach Kapitel VI der Verordnung (EU) 2019/1020 gilt entsprechend.