Motyw 96

Aby skutecznie zapewnić ochronę praw podstawowych, podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka będące podmiotami prawa publicznego lub podmiotami prywatnymi świadczącymi usługi publiczne i podmioty stosujące niektóre systemy AI wysokiego ryzyka wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia, tacy jak podmioty bankowe lub ubezpieczeniowe, powinni przed wprowadzeniem tych systemów do użytku przeprowadzić ocenę skutków dla praw podstawowych. Usługi o charakterze publicznym ważne dla osób fizycznych mogą być również świadczone przez podmioty prywatne. Podmioty prywatne świadczące takie usługi publiczne działają w powiązaniu z zadaniami świadczonymi w interesie publicznym, takimi jak edukacja, opieka zdrowotna, usługi społeczne, mieszkalnictwo, sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. Celem oceny skutków dla praw podstawowych jest zidentyfikowanie przez podmiot stosujący konkretnych rodzajów ryzyka dla praw osób fizycznych lub grup osób fizycznych, na które AI może mieć wpływ, oraz określenie środków, które należy podjąć w przypadku urzeczywistnienia się tego ryzyka. Ocena skutków powinna być przeprowadzana przed wdrożeniem systemu AI wysokiego ryzyka i powinna być aktualizowana, gdy podmiot stosujący uzna, że którykolwiek z istotnych czynników uległ zmianie. W ocenie skutków należy określić odpowiednie procesy podmiotu stosującego, w których system AI wysokiego ryzyka będzie wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem; powinna ona przedstawiać informacje o okresie, w którym system ma być wykorzystywany, i o częstotliwości jego wykorzystania, a także opis konkretnych kategorii osób fizycznych i grup, na które AI może mieć wpływ w tym konkretnym kontekście wykorzystania. Ocena powinna również obejmować określenie szczególnego ryzyka szkody, które może mieć wpływ na prawa podstawowe tych osób lub grup. Przeprowadzając tę ocenę, podmiot stosujący powinien uwzględnić informacje istotne dla właściwej oceny skutków, w tym między innymi informacje podane przez dostawcę systemu AI wysokiego ryzyka w instrukcji obsługi. W świetle zidentyfikowanego ryzyka podmioty stosujące powinny określić środki, które należy podjąć w przypadku urzeczywistnienia się tego ryzyka, w tym na przykład rozwiązania dotyczące zarządzania w tym konkretnym kontekście wykorzystania, np. dotyczące nadzoru ze strony człowieka zgodnie z instrukcją obsługi lub procedury rozpatrywania skarg i dochodzenia roszczeń, ponieważ mogą one odegrać zasadniczą rolę w ograniczaniu ryzyka dla praw podstawowych w konkretnych przypadkach wykorzystania. Po przeprowadzeniu tej oceny skutków podmiot stosujący powinien powiadomić odpowiedni organ nadzoru rynku. W stosownych przypadkach w celu zebrania odpowiednich informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny skutków podmioty stosujące system AI wysokiego ryzyka, w szczególności gdy systemy AI są wykorzystywane w sektorze publicznym, mogą angażować odpowiednie zainteresowane strony, w tym przedstawicieli grup osób, na które system AI może mieć wpływ, niezależnych ekspertów i organizacje społeczeństwa obywatelskiego w przeprowadzanie takich ocen skutków i opracowywanie środków, które należy wprowadzić w przypadku urzeczywistnienia się ryzyka. Europejski Urząd ds. Sztucznej Inteligencji (zwany dalej „Urzędem ds. AI”) powinien opracować wzór kwestionariusza, by ułatwić zapewnienie zgodności przez podmioty stosujące i zmniejszyć obciążenia administracyjne dla tych podmiotów.

Al fine di garantire in modo efficiente la tutela dei diritti fondamentali, i deployer di sistemi di IA ad alto rischio che sono organismi di diritto pubblico o enti privati che forniscono servizi pubblici e deployer di taluni sistemi di IA ad alto rischio elencati nell'allegato del presente regolamento, come i soggetti bancari o assicurativi, dovrebbero svolgere una valutazione d'impatto sui diritti fondamentali prima di metterli in uso. I servizi importanti di natura pubblica per le persone possono essere forniti anche da soggetti privati. Gli enti privati che forniscono tali servizi pubblici sono legati a compiti di interesse pubblico, ad esempio nei settori dell'istruzione, dell'assistenza sanitaria, dei servizi sociali, degli alloggi e dell'amministrazione della giustizia. L'obiettivo della valutazione d'impatto sui diritti fondamentali è consentire al deployer di individuare i rischi specifici per i diritti delle persone o dei gruppi di persone che potrebbero essere interessati e di individuare le misure da adottare al concretizzarsi di tali rischi. La valutazione d'impatto dovrebbe essere svolta prima del primo impiego del sistema di IA ad alto rischio e dovrebbe essere aggiornata quando il deployer ritiene che uno qualsiasi dei fattori pertinenti sia cambiato. La valutazione d'impatto dovrebbe individuare i processi pertinenti del deployer in cui il sistema di IA ad alto rischio sarà utilizzato in linea con la sua finalità prevista e dovrebbe includere una descrizione del periodo di tempo in cui il sistema è destinato a essere usato e della relativa frequenza, nonché delle categorie specifiche di persone fisiche e gruppi che potrebbero essere interessati nel contesto specifico di utilizzo. La valutazione dovrebbe altresì comprendere l'individuazione di rischi specifici di danno che possono incidere sui diritti fondamentali di tali persone o gruppi. Nell'effettuare tale valutazione, il deployer dovrebbe tenere conto delle informazioni pertinenti per un'adeguata valutazione dell'impatto, comprese, tra l'altro, le informazioni trasmesse dal fornitore del sistema di IA ad alto rischio nelle istruzioni per l'uso. Alla luce dei rischi individuati, i deployer dovrebbero stabilire le misure da adottare al concretizzarsi di tali rischi, compresi, ad esempio, i meccanismi di governance in tale contesto specifico di utilizzo, quali le modalità di sorveglianza umana secondo le istruzioni per l'uso, o le procedure di gestione dei reclami e di ricorso, dato che potrebbero essere determinanti nell'attenuare i rischi per i diritti fondamentali in casi d'uso concreti. Dopo aver effettuato tale valutazione d'impatto, il deployer dovrebbe darne notifica alla pertinente autorità di vigilanza del mercato. Se del caso, per raccogliere le informazioni pertinenti necessarie a effettuare la valutazione d'impatto, i deployer di sistemi di IA ad alto rischio, in particolare quando i sistemi di IA sono utilizzati nel settore pubblico, potrebbero coinvolgere i portatori di interessi pertinenti, compresi i rappresentanti di gruppi di persone che potrebbero essere interessati dal sistema di IA, gli esperti indipendenti e le organizzazioni della società civile nello svolgimento di tali valutazioni d'impatto e nella progettazione delle misure da adottare al concretizzarsi dei rischi. L'ufficio europeo per l'IA («ufficio per l'IA») dovrebbe elaborare un modello di questionario al fine di agevolare la conformità e ridurre gli oneri amministrativi per i deployer.