Motyw 53

Ważne jest również wyjaśnienie, że mogą istnieć szczególne przypadki, w których systemy AI odnoszące się do z góry określonych obszarów wskazanych w niniejszym rozporządzeniu nie prowadzą do znaczącego ryzyka szkody dla interesów prawnych chronionych w tych obszarach, ponieważ nie mają istotnego wpływu na proces decyzyjny lub nie szkodzą tym interesom w istotny sposób. Do celów niniejszego rozporządzenia system AI, który nie ma istotnego wpływu na wynik procesu decyzyjnego, należy rozumieć jako system AI, który nie ma wpływu na istotę, a tym samym na wynik procesu decyzyjnego, zarówno przeprowadzanego przez człowieka, jak i w sposób zautomatyzowany. System AI, który nie ma istotnego wpływu na wynik procesu decyzyjnego, może obejmować sytuacje, w których spełniony jest co najmniej jeden z poniższych warunków. Pierwszym takim warunkiem powinno być to, aby system AI miał na celu wykonywanie wąsko określonych zadań proceduralnych – jak np. system AI, który przekształca nieustrukturyzowane dane w dane ustrukturyzowane, system AI kategoryzujący przychodzące dokumenty lub system AI wykorzystywany do wykrywania duplikatów w dużej liczbie zastosowań. Zadania te mają tak wąski i ograniczony charakter, że stwarzają jedynie ograniczone ryzyko, które nie wzrasta w wyniku wykorzystania systemu AI w kontekście wymienionym w wykazie przypadków wykorzystania wysokiego ryzyka zamieszczonym w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Drugim warunkiem powinno być to, aby zadanie wykonywane przez system AI miało na celu poprawę wyników już zakończonego działania przeprowadzonego przez człowieka, które może być istotne w kontekście celów przypadków wykorzystania wysokiego ryzyka, wymienionych w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Biorąc pod uwagę te cechy, system AI uzupełnia jedynie działanie człowieka, co w konsekwencji wiąże się z niższym ryzykiem. Warunek ten miałby zastosowanie na przykład do systemów AI, które mają na celu językową korektę przygotowanych wcześniej dokumentów, na przykład by wprowadzić profesjonalny ton, styl akademicki lub by dostosować tekst do określonego przekazu marki. Trzecim warunkiem powinno być to, aby system AI miał na celu wykrywanie wzorców podejmowania decyzji lub odstępstw od wzorców podjętych uprzednio decyzji. W tym przypadku ryzyko byłoby mniejsze, ponieważ system AI wykorzystuje się po przeprowadzeniu oceny przez człowieka i nie służy on temu, by ją zastąpić lub na nią wpłynąć bez przeprowadzenia właściwej weryfikacji przez człowieka. Takie systemy AI obejmują na przykład te, które – uwzględniając określony wzorzec oceniania stosowany przez nauczyciela – mogą być wykorzystywane ex post, by sprawdzić, czy nauczyciel nie odszedł od stosowanego wzorca, i w ten sposób wskazać potencjalne niespójności lub nieprawidłowości. Czwartym warunkiem powinno być to, by system AI był przeznaczony jedynie do wykonywania zadań przygotowawczych w kontekście oceny istotnej z punktu widzenia systemów AI wymienionych w załączniku do niniejszego rozporządzenia, co sprawi, że podczas mającej nastąpić oceny prawdopodobieństwo stwierdzenia ryzyka w kontekście wyników systemu będzie bardzo niskie. Mowa tu między innymi o inteligentnych rozwiązaniach w zakresie zarządzania plikami, które obejmują różne funkcje, takie jak indeksowanie, przeszukiwanie, przetwarzanie tekstów i mowy lub łączenie danych z innymi źródłami danych, lub o systemach AI wykorzystywanych do tłumaczenia dokumentów wstępnych. W każdym przypadku systemy AI wykorzystywane w przypadkach wykorzystania wysokiego ryzyka, wymienionych w załączniku do niniejszego rozporządzenia, należy uznać za stwarzające znaczące ryzyko szkody dla zdrowia, bezpieczeństwa lub praw podstawowych, jeżeli dany system AI wiąże się z profilowaniem w rozumieniu art. 4 pkt 4 rozporządzenia (UE) 2016/679 lub art. 3 pkt 4 dyrektywy (UE) 2016/680 lub art. 3 pkt 5 rozporządzenia (UE) 2018/1725. Aby zapewnić identyfikowalność i przejrzystość, dostawca, który na podstawie warunków, o których mowa powyżej, uważa, że system AI nie jest systemem wysokiego ryzyka, powinien sporządzić dokumentację oceny przed wprowadzeniem tego systemu do obrotu lub oddaniem go do użytku i przekazać tę dokumentację na wniosek właściwym organom krajowym. Taki dostawca powinien być zobowiązany do zarejestrowania systemu AI w bazie danych UE ustanowionej na mocy niniejszego rozporządzenia. By zapewnić dalsze wskazówki dotyczące praktycznego wdrażania warunków, na jakich systemy AI wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia są, w drodze wyjątku, uznawane za niebędące systemami wysokiego ryzyka, Komisja powinna, po konsultacji z Radą ds. AI, przedstawić wytyczne w sprawie tego praktycznego wdrażania, uzupełnione wyczerpującym wykazem praktycznych przypadków wykorzystania systemów AI, które stanowią przypadki wykorzystania wysokiego ryzyka oraz które nie stanowią przypadków takiego wykorzystania.

Takisto je dôležité upresniť, že môžu existovať osobitné prípady, v ktorých systémy AI uvedené vo vopred vymedzených oblastiach špecifikovaných v tomto nariadení nevedú k významnému riziku ujmy na právnych záujmoch chránených v týchto oblastiach, pretože podstatne neovplyvňujú rozhodovanie ani nespôsobujú týmto záujmom podstatnú ujmu. Na účely tohto nariadenia by sa mal systém AI, ktorý významne neovplyvňuje výsledok rozhodovania, chápať ako systém AI, ktorý nemá vplyv na podstatu, a teda na výsledok rozhodovania, či už ľudského alebo automatizovaného. Systém AI, ktorý významne neovplyvňuje výsledok rozhodovania, by mohol zahŕňať situácie, v ktorých je splnená jedna alebo viaceré z ďalej uvedených podmienok. Prvou takouto podmienkou by malo byť, že systém AI má plniť úzku procedurálnu úlohu, ako je systém AI, ktorý transformuje neštruktúrované údaje na štruktúrované údaje; systém AI, ktorý klasifikuje prichádzajúce dokumenty do kategórií; alebo systém AI, ktorý sa používa na odhaľovanie duplikátov medzi veľkým počtom aplikácií. Tieto úlohy sú takej úzkej a obmedzenej povahy, že predstavujú len obmedzené riziká, ktoré sa nezvýšia používaním systému AI v kontexte, ktorý sa v prílohe k tomuto nariadeniu uvádza ako vysokorizikové použitie. Druhou podmienkou by malo byť, že systém AI vykonáva úlohu s cieľom zlepšiť výsledok predtým ukončenej ľudskej činnosti, ktorá môže byť relevantná na účely vysokorizikových použití uvedených v prílohe k tomuto nariadeniu. Vzhľadom na tieto vlastnosti poskytuje systém AI len ďalšiu vrstvu k ľudskej činnosti s následne zníženým rizikom. Táto podmienka by sa vzťahovala napríklad na systémy AI, ktorých cieľom je zlepšiť jazyk používaný v predchádzajúcich dokumentoch, napríklad v súvislosti s profesionálnym tónom, akademickým štýlom jazyka alebo zosúladením textu s určitou brandovou komunikáciou. Treťou podmienkou by malo byť, že systém AI je určený na odhaľovanie vzorcov rozhodovania alebo odchýlok od predchádzajúcich vzorcov rozhodovania. Riziko by sa znížilo, pretože používanie systému AI sa riadi predtým dokončeným ľudským posúdením, ktoré nemá nahradiť ani ovplyvniť bez náležitého ľudského preskúmania. Medzi takéto systémy AI patria napríklad tie, ktoré sa vzhľadom na určitý známkovací vzorec učiteľa môžu použiť na ex post kontrolu toho, či sa učiteľ neodchýlil od známkovacieho vzorca, aby sa upozornilo na možné nezrovnalosti alebo anomálie. Štvrtou podmienkou by malo byť, že systém AI má plniť úlohu, ktorá je len prípravou na posúdenie relevantné na účely systémov AI uvedených v prílohe k tomuto nariadeniu, čím sa možný vplyv výstupu systému z hľadiska rizika pre posúdenie, ktoré sa má vykonať, výrazne zníži. Táto podmienka sa týka najmä inteligentných riešení na spracovanie súborov, ktoré zahŕňajú rôzne funkcie ako indexovanie, vyhľadávanie, spracovanie textu a reči alebo prepojenie údajov s inými zdrojmi údajov, alebo systémy AI používané na preklad pôvodných dokumentov. V každom prípade by sa systémy AI používané vo vysokorizikových prípadoch použitia uvedených v prílohe k tomuto nariadeniu mali považovať za systémy predstavujúce významné riziko ujmy na zdraví, bezpečnosti alebo základných právach, ak systém AI zahŕňa profilovanie v zmysle článku 4 bodu 4 nariadenia (EÚ) 2016/679 alebo článku 3 bodu 4 smernice (EÚ) 2016/680 alebo článku 3 bodu 5 nariadenia (EÚ) 2018/1725. S cieľom zabezpečiť vysledovateľnosť a transparentnosť by mal poskytovateľ, ktorý sa na základe vyššie uvedených podmienok domnieva, že systém AI nie je vysokorizikový, vypracovať dokumentáciu posúdenia pred uvedením tohto systému na trh alebo do prevádzky a na požiadanie by mal túto dokumentáciu poskytnúť vnútroštátnym príslušným orgánom. Takýto poskytovateľ by mal byť povinný zaregistrovať systém AI v databáze Únie zriadenej podľa tohto nariadenia. S cieľom poskytnúť ďalšie usmernenia pre praktické vykonávanie podmienok, za ktorých systémy AI uvedené v prílohe k tomuto nariadeniu výnimočne nepredstavujú vysoké riziko, by Komisia mala po konzultácii s radou pre AI poskytnúť usmernenia, v ktorých sa uvedie, že praktické vykonávanie doplnené komplexným zoznamom praktických príkladov prípadov použitia systémov AI, ktoré sú vysokorizikové, a prípadov použitia, ktoré nie sú vysokorizikové.