Motyw 96

Aby skutecznie zapewnić ochronę praw podstawowych, podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka będące podmiotami prawa publicznego lub podmiotami prywatnymi świadczącymi usługi publiczne i podmioty stosujące niektóre systemy AI wysokiego ryzyka wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia, tacy jak podmioty bankowe lub ubezpieczeniowe, powinni przed wprowadzeniem tych systemów do użytku przeprowadzić ocenę skutków dla praw podstawowych. Usługi o charakterze publicznym ważne dla osób fizycznych mogą być również świadczone przez podmioty prywatne. Podmioty prywatne świadczące takie usługi publiczne działają w powiązaniu z zadaniami świadczonymi w interesie publicznym, takimi jak edukacja, opieka zdrowotna, usługi społeczne, mieszkalnictwo, sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. Celem oceny skutków dla praw podstawowych jest zidentyfikowanie przez podmiot stosujący konkretnych rodzajów ryzyka dla praw osób fizycznych lub grup osób fizycznych, na które AI może mieć wpływ, oraz określenie środków, które należy podjąć w przypadku urzeczywistnienia się tego ryzyka. Ocena skutków powinna być przeprowadzana przed wdrożeniem systemu AI wysokiego ryzyka i powinna być aktualizowana, gdy podmiot stosujący uzna, że którykolwiek z istotnych czynników uległ zmianie. W ocenie skutków należy określić odpowiednie procesy podmiotu stosującego, w których system AI wysokiego ryzyka będzie wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem; powinna ona przedstawiać informacje o okresie, w którym system ma być wykorzystywany, i o częstotliwości jego wykorzystania, a także opis konkretnych kategorii osób fizycznych i grup, na które AI może mieć wpływ w tym konkretnym kontekście wykorzystania. Ocena powinna również obejmować określenie szczególnego ryzyka szkody, które może mieć wpływ na prawa podstawowe tych osób lub grup. Przeprowadzając tę ocenę, podmiot stosujący powinien uwzględnić informacje istotne dla właściwej oceny skutków, w tym między innymi informacje podane przez dostawcę systemu AI wysokiego ryzyka w instrukcji obsługi. W świetle zidentyfikowanego ryzyka podmioty stosujące powinny określić środki, które należy podjąć w przypadku urzeczywistnienia się tego ryzyka, w tym na przykład rozwiązania dotyczące zarządzania w tym konkretnym kontekście wykorzystania, np. dotyczące nadzoru ze strony człowieka zgodnie z instrukcją obsługi lub procedury rozpatrywania skarg i dochodzenia roszczeń, ponieważ mogą one odegrać zasadniczą rolę w ograniczaniu ryzyka dla praw podstawowych w konkretnych przypadkach wykorzystania. Po przeprowadzeniu tej oceny skutków podmiot stosujący powinien powiadomić odpowiedni organ nadzoru rynku. W stosownych przypadkach w celu zebrania odpowiednich informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny skutków podmioty stosujące system AI wysokiego ryzyka, w szczególności gdy systemy AI są wykorzystywane w sektorze publicznym, mogą angażować odpowiednie zainteresowane strony, w tym przedstawicieli grup osób, na które system AI może mieć wpływ, niezależnych ekspertów i organizacje społeczeństwa obywatelskiego w przeprowadzanie takich ocen skutków i opracowywanie środków, które należy wprowadzić w przypadku urzeczywistnienia się ryzyka. Europejski Urząd ds. Sztucznej Inteligencji (zwany dalej „Urzędem ds. AI”) powinien opracować wzór kwestionariusza, by ułatwić zapewnienie zgodności przez podmioty stosujące i zmniejszyć obciążenia administracyjne dla tych podmiotów.

S cieľom účinne zabezpečiť ochranu základných práv by subjekty nasadzujúce vysokorizikové systémy AI, ktoré sú subjektmi, ktoré sa spravujú verejným právom, alebo súkromnými subjektmi poskytujúcimi verejné služby a subjekty nasadzujúce určité vysokorizikové systémy AI uvedené v zozname v prílohe k tomuto nariadeniu, ako sú bankové alebo poisťovacie subjekty, mali pred ich uvedením do používania vykonať posúdenie vplyvu na základné práva. Služby dôležité pre jednotlivcov, ktoré sú verejného charakteru, môžu poskytovať aj súkromné subjekty. Súkromné subjekty poskytujúce takéto verejné služby sú spojené s úlohami vo verejnom záujme, ako napríklad v oblastiach vzdelávania, zdravotnej starostlivosti, sociálnych služieb, bývania, výkonu spravodlivosti. Cieľom posúdenia vplyvu na základné práva je, aby nasadzujúci subjekt identifikoval konkrétne riziká pre práva jednotlivcov alebo skupín jednotlivcov, ktorí by mohli byť dotknutí, a určiť opatrenia, ktoré sa majú prijať v prípade naplnenia uvedených rizík. Posúdenie vplyvu by sa malo vykonať pred nasadením vysokorizikového systému AI a malo by sa aktualizovať, keď nasadzujúci subjekt usúdi, že sa niektorý z relevantných faktorov zmenil. V posúdení vplyvu by sa mali určiť príslušné procesy nasadzujúceho subjektu, v ktorých sa bude vysokorizikový systém AI používať v súlade s jeho zamýšľaným účelom, a malo by obsahovať opis obdobia a frekvencie, v ktorých sa má systém používať, ako aj konkrétnych kategórií fyzických osôb a skupín, ktoré by mohli byť ovplyvnené v konkrétnom kontexte používania. Posúdenie by malo zahŕňať aj identifikáciu osobitných rizík ujmy, ktoré by mohli mať vplyv na základné práva uvedených osôb alebo skupín. Pri vykonávaní tohto posúdenia by nasadzujúci subjekt mal zohľadniť informácie relevantné pre riadne posúdenie vplyvu, okrem iného vrátane informácií, ktoré poskytovateľ vysokorizikového systému AI poskytol v návode na použitie. Vzhľadom na zistené riziká by nasadzujúce subjekty mali určiť opatrenia, ktoré sa majú prijať v prípade naplnenia uvedených rizík, vrátane napríklad mechanizmov správy a riadenia v tomto konkrétnom kontexte používania, ako sú mechanizmy ľudského dohľadu podľa návodu na použitie alebo postupy vybavovania sťažností a nápravy, keďže by mohli byť nápomocné pri zmierňovaní rizík pre základné práva v konkrétnych prípadoch použitia. Po vykonaní uvedeného posúdenia vplyvu by nasadzujúci subjekt mal informovať príslušný orgán dohľadu nad trhom. Na zhromažďovanie relevantných informácií potrebných na vykonanie posúdenia vplyvu by subjekty nasadzujúce vysokorizikový systém AI, najmä ak sa systémy AI používajú vo verejnom sektore, mohli do vykonávania takýchto posúdení vplyvu a koncipovania opatrení, ktoré sa majú prijať v prípade naplnenia rizík, zapojiť príslušné zainteresované strany vrátane zástupcov skupín osôb, ktoré by mohli byť ovplyvnené systémom AI, nezávislých expertov a organizácie občianskej spoločnosti. Európsky úrad pre umelú inteligenciu (ďalej len „úrad pre AI“) by mal vypracovať vzor dotazníka s cieľom uľahčiť dodržiavanie predpisov a znížiť administratívne zaťaženie nasadzujúcich subjektov.