Motyw 96

Aby skutecznie zapewnić ochronę praw podstawowych, podmioty stosujące systemy AI wysokiego ryzyka będące podmiotami prawa publicznego lub podmiotami prywatnymi świadczącymi usługi publiczne i podmioty stosujące niektóre systemy AI wysokiego ryzyka wymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia, tacy jak podmioty bankowe lub ubezpieczeniowe, powinni przed wprowadzeniem tych systemów do użytku przeprowadzić ocenę skutków dla praw podstawowych. Usługi o charakterze publicznym ważne dla osób fizycznych mogą być również świadczone przez podmioty prywatne. Podmioty prywatne świadczące takie usługi publiczne działają w powiązaniu z zadaniami świadczonymi w interesie publicznym, takimi jak edukacja, opieka zdrowotna, usługi społeczne, mieszkalnictwo, sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. Celem oceny skutków dla praw podstawowych jest zidentyfikowanie przez podmiot stosujący konkretnych rodzajów ryzyka dla praw osób fizycznych lub grup osób fizycznych, na które AI może mieć wpływ, oraz określenie środków, które należy podjąć w przypadku urzeczywistnienia się tego ryzyka. Ocena skutków powinna być przeprowadzana przed wdrożeniem systemu AI wysokiego ryzyka i powinna być aktualizowana, gdy podmiot stosujący uzna, że którykolwiek z istotnych czynników uległ zmianie. W ocenie skutków należy określić odpowiednie procesy podmiotu stosującego, w których system AI wysokiego ryzyka będzie wykorzystywany zgodnie z jego przeznaczeniem; powinna ona przedstawiać informacje o okresie, w którym system ma być wykorzystywany, i o częstotliwości jego wykorzystania, a także opis konkretnych kategorii osób fizycznych i grup, na które AI może mieć wpływ w tym konkretnym kontekście wykorzystania. Ocena powinna również obejmować określenie szczególnego ryzyka szkody, które może mieć wpływ na prawa podstawowe tych osób lub grup. Przeprowadzając tę ocenę, podmiot stosujący powinien uwzględnić informacje istotne dla właściwej oceny skutków, w tym między innymi informacje podane przez dostawcę systemu AI wysokiego ryzyka w instrukcji obsługi. W świetle zidentyfikowanego ryzyka podmioty stosujące powinny określić środki, które należy podjąć w przypadku urzeczywistnienia się tego ryzyka, w tym na przykład rozwiązania dotyczące zarządzania w tym konkretnym kontekście wykorzystania, np. dotyczące nadzoru ze strony człowieka zgodnie z instrukcją obsługi lub procedury rozpatrywania skarg i dochodzenia roszczeń, ponieważ mogą one odegrać zasadniczą rolę w ograniczaniu ryzyka dla praw podstawowych w konkretnych przypadkach wykorzystania. Po przeprowadzeniu tej oceny skutków podmiot stosujący powinien powiadomić odpowiedni organ nadzoru rynku. W stosownych przypadkach w celu zebrania odpowiednich informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny skutków podmioty stosujące system AI wysokiego ryzyka, w szczególności gdy systemy AI są wykorzystywane w sektorze publicznym, mogą angażować odpowiednie zainteresowane strony, w tym przedstawicieli grup osób, na które system AI może mieć wpływ, niezależnych ekspertów i organizacje społeczeństwa obywatelskiego w przeprowadzanie takich ocen skutków i opracowywanie środków, które należy wprowadzić w przypadku urzeczywistnienia się ryzyka. Europejski Urząd ds. Sztucznej Inteligencji (zwany dalej „Urzędem ds. AI”) powinien opracować wzór kwestionariusza, by ułatwić zapewnienie zgodności przez podmioty stosujące i zmniejszyć obciążenia administracyjne dla tych podmiotów.

Aby byla účinně zajištěna ochrana základních práv, měly by subjekty zavádějící vysoce rizikové systémy AI, které jsou veřejnoprávními subjekty, nebo soukromé subjekty poskytující veřejné služby a subjekty zavádějící určité vysoce rizikové systémy AI uvedené v příloze tohoto nařízení, jako jsou bankovní nebo pojišťovací subjekty, provést před jejich uvedením do provozu posouzení dopadů na základní práva. Služby důležité pro jednotlivce, které jsou veřejné povahy, mohou poskytovat i soukromé subjekty. Soukromé subjekty poskytující takové veřejné služby jsou spojeni s úkoly ve veřejném zájmu, například v oblastech vzdělávání, zdravotní péče, sociálních služeb, bydlení či výkonu spravedlnosti. Cílem posouzení dopadů na základní práva je, aby zavádějící subjekt určil konkrétní rizika pro práva jednotlivců nebo skupin jednotlivců, která mohou být dotčena, a určil opatření, která je třeba přijmout v případě naplnění tohoto rizika. Posouzení dopadů by mělo být provedeno před prvním zavedením vysoce rizikového systému AI a mělo by být aktualizováno, pokud se zavádějící subjekt domnívá, že se kterýkoli z relevantních faktorů změnil. Posouzení dopadů by mělo určit příslušné procesy zavádějícího subjektu, v nichž bude vysoce rizikový systém AI používán v souladu s jeho zamýšleným účelem, a mělo by zahrnovat popis časového období a četnosti, v nichž má být systém používán, jakož i konkrétní kategorie fyzických osob a skupin, které budou pravděpodobně dotčeny v konkrétním kontextu použití. Posouzení by mělo rovněž zahrnovat identifikaci konkrétních rizik újmy, která by mohla mít dopad na základní práva těchto osob nebo skupin. Při provádění tohoto posouzení by měl zavádějící subjekt zohlednit informace relevantní pro řádné posouzení dopadu, mimo jiné včetně informací uvedených poskytovatelem vysoce rizikového systému AI v návodu k použití. S ohledem na zjištěná rizika by zavádějící subjekty měly určit opatření, která je třeba přijmout v případě naplnění těchto rizik, například systémy správy a řízení v tomto konkrétním kontextu použití včetně opatření pro lidský dohled v souladu s návodem k použití nebo postupů pro vyřizování stížností a zjednávání nápravy, neboť taková opatření by mohla přispět ke zmírnění rizik pro základní práva v konkrétních případech použití. Po provedení tohoto posouzení dopadů by měl zavádějící subjekt informovat příslušný orgán dozoru nad trhem. Za účelem shromáždění relevantních informací nezbytných k provedení posouzení dopadů by subjekty zavádějící vysoce rizikový systém AI, zejména pokud jsou systémy AI používány ve veřejném sektoru, mohly do provádění těchto posouzení dopadů a navrhování opatření, která je třeba přijmout v případě naplnění rizik, případně zapojit příslušné zúčastněné strany, včetně zástupců skupin osob, které by mohly být systémem AI dotčeny, nezávislých odborníků a organizací občanské společnosti. Evropský úřad pro umělou inteligenci (dále jen „úřad pro AI“) by měl vypracovat vzor dotazníku s cílem usnadnit dodržování předpisů a snížit administrativní zátěž pro zavádějící subjekty.