Motyw 58

Innym obszarem, w którym wykorzystanie systemów AI wymaga szczególnej uwagi, jest dostęp do niektórych podstawowych usług i świadczeń prywatnych i publicznych niezbędnych ludziom do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym lub do poprawy poziomu życia oraz korzystanie z tych usług i świadczeń. W szczególności osoby fizyczne ubiegające się o podstawowe świadczenia i usługi w ramach pomocy publicznej lub korzystające z takich świadczeń i usług zapewnianych przez organy publiczne, a mianowicie usług opieki zdrowotnej, świadczeń z zabezpieczenia społecznego, usług społecznych zapewniających ochronę w przypadkach takich jak macierzyństwo, choroba, wypadki przy pracy, zależność lub podeszły wiek oraz utrata zatrudnienia, a także z pomocy społecznej i mieszkaniowej, są zazwyczaj zależne od tych świadczeń i usług oraz znajdują się w słabszym położeniu względem odpowiedzialnych organów. Jeżeli systemy AI są wykorzystywane do ustalenia, czy organy powinny przyznać takie świadczenia i usługi, odmówić ich, ograniczyć je, cofnąć lub odzyskać, w tym do stwierdzenia, czy świadczeniobiorcy są w świetle prawa uprawnieni do takich świadczeń lub usług, systemy te mogą mieć znaczący wpływ na źródła utrzymania osób i mogą naruszać ich prawa podstawowe, takie jak prawo do ochrony socjalnej, niedyskryminacji, godności człowieka lub skutecznego środka prawnego i w związku z tym systemy te należy zaklasyfikować jako systemy wysokiego ryzyka. Niniejsze rozporządzenie nie powinno jednak utrudniać rozwoju i stosowania innowacyjnych rozwiązań w administracji publicznej, która może odnieść korzyści z powszechniejszego wykorzystywania zgodnych i bezpiecznych systemów AI, pod warunkiem że systemy te nie stwarzają wysokiego ryzyka dla osób prawnych i fizycznych. Ponadto jako systemy wysokiego ryzyka należy zaklasyfikować systemy AI wykorzystywane do przeprowadzania scoringu kredytowego lub oceny zdolności kredytowej osób fizycznych, ponieważ systemy te decydują o dostępie tych osób do zasobów finansowych lub podstawowych usług, takich jak mieszkalnictwo, energia elektryczna i usługi telekomunikacyjne. Systemy AI wykorzystywane do tych celów mogą prowadzić do dyskryminacji osób lub grup i mogą utrwalać historyczne wzorce dyskryminacji, takie jak dyskryminacja ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne, płeć, niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną, lub mogą powodować powstawanie nowych rodzajów dyskryminacji. Za systemy wysokiego ryzyka na mocy niniejszego rozporządzenia nie należy jednak uznawać systemów AI przewidzianych w prawie Unii do celów wykrywania oszustw w ramach oferowania usług finansowych oraz do celów ostrożnościowych do obliczania wymogów kapitałowych instytucji kredytowych i zakładów ubezpieczeń. Ponadto systemy AI przeznaczone do przeprowadzania oceny ryzyka w przypadku ubezpieczenia zdrowotnego i na życie dla osób fizycznych i ustalania cen tych ubezpieczeń mogą mieć również znaczący wpływ na źródła utrzymania osób, a jeżeli nie są odpowiednio zaprojektowane, rozwinięte i wykorzystywane, mogą naruszać ich prawa podstawowe i prowadzić do poważnych konsekwencji dla życia i zdrowia ludzi, w tym wykluczenia finansowego i dyskryminacji. Wreszcie systemy AI przeznaczone do przeprowadzania oceny i klasyfikowania zgłoszeń alarmowych dokonywanych przez osoby fizyczne lub do wysyłania lub ustalania priorytetów w wysyłaniu służb pierwszej pomocy, w tym policji, straży pożarnej i pomocy medycznej, a także w ramach systemów oceny stanu zdrowia pacjentów w nagłych wypadkach, należy zaklasyfikować jako systemy wysokiego ryzyka, ponieważ służą one do podejmowania decyzji o krytycznym znaczeniu dla życia i zdrowia osób oraz ich mienia.

Un altro settore in cui l'utilizzo dei sistemi di IA merita particolare attenzione è l'accesso ad alcuni servizi e prestazioni essenziali, pubblici e privati, necessari affinché le persone possano partecipare pienamente alla vita sociale o migliorare il proprio tenore di vita, e la fruizione di tali servizi. In particolare, le persone fisiche che chiedono o ricevono prestazioni e servizi essenziali di assistenza pubblica dalle autorità pubbliche, vale a dire servizi sanitari, prestazioni di sicurezza sociale, servizi sociali che forniscono protezione in casi quali la maternità, la malattia, gli infortuni sul lavoro, la dipendenza o la vecchiaia e la perdita di occupazione e l'assistenza sociale e abitativa, sono di norma dipendenti da tali prestazioni e servizi e si trovano generalmente in una posizione vulnerabile rispetto alle autorità responsabili. I sistemi di IA, se utilizzati per determinare se tali prestazioni e servizi dovrebbero essere concessi, negati, ridotti, revocati o recuperati dalle autorità, compreso se i beneficiari hanno legittimamente diritto a tali prestazioni o servizi, possono avere un impatto significativo sul sostentamento delle persone e violare i loro diritti fondamentali, quali il diritto alla protezione sociale, alla non discriminazione, alla dignità umana o a un ricorso effettivo e dovrebbero pertanto essere classificati come sistemi ad alto rischio. Cionondimeno, il presente regolamento non dovrebbe ostacolare lo sviluppo e l'utilizzo di approcci innovativi nella pubblica amministrazione, che trarrebbero beneficio da un uso più ampio di sistemi di IA conformi e sicuri, a condizione che tali sistemi non comportino un rischio alto per le persone fisiche e giuridiche. È inoltre opportuno classificare i sistemi di IA utilizzati per valutare il merito di credito o l'affidabilità creditizia delle persone fisiche come sistemi di IA ad alto rischio, in quanto determinano l'accesso di tali persone alle risorse finanziarie o a servizi essenziali quali l'alloggio, l'elettricità e i servizi di telecomunicazione. I sistemi di IA utilizzati a tali fini possono portare alla discriminazione fra persone o gruppi e possono perpetuare modelli storici di discriminazione, come quella basata sull'origine razziale o etnica, sul genere, sulle disabilità, sull'età o sull'orientamento sessuale, o possono dar vita a nuove forme di impatti discriminatori. Tuttavia, i sistemi di IA previsti dal diritto dell'Unione al fine di individuare frodi nell'offerta di servizi finanziari e a fini prudenziali per calcolare i requisiti patrimoniali degli enti creditizi e delle imprese assicurative non dovrebbero essere considerati ad alto rischio ai sensi del presente regolamento. Inoltre, anche i sistemi di IA destinati a essere utilizzati per la valutazione dei rischi e la determinazione dei prezzi in relazione alle persone fisiche per assicurazioni sulla vita e assicurazioni sanitarie possono avere un impatto significativo sul sostentamento delle persone e, se non debitamente progettati, sviluppati e utilizzati, possono violare i loro diritti fondamentali e comportare gravi conseguenze per la vita e la salute delle persone, tra cui l'esclusione finanziaria e la discriminazione. Infine, è opportuno classificare come ad alto rischio anche i sistemi di IA utilizzati per valutare e classificare le chiamate di emergenza effettuate da persone fisiche o inviare servizi di emergenza di primo soccorso o per stabilire priorità in merito all'invio di tali servizi, anche da parte di polizia, vigili del fuoco e assistenza medica, nonché per i sistemi di selezione dei pazienti per quanto concerne l'assistenza sanitaria di emergenza in quanto prendono decisioni in situazioni molto critiche per la vita e la salute delle persone e per i loro beni.