Motyw 139

Piaskownice regulacyjne w zakresie AI powinny mieć na celu: wspieranie innowacji w zakresie AI poprzez ustanowienie kontrolowanego środowiska doświadczalnego i testowego w fazie rozwojowej i przed wprowadzeniem do obrotu, z myślą o zapewnieniu zgodności innowacyjnych systemów AI z niniejszym rozporządzeniem oraz z innymi odpowiednimi przepisami prawa Unii i prawa krajowego. Ponadto piaskownice regulacyjne w zakresie AI powinny mieć na celu zwiększenie pewności prawa dla innowatorów, a także usprawnienie nadzoru ze strony właściwych organów oraz podnoszenie poziomu ich wiedzy na temat możliwości, pojawiających się rodzajów ryzyka oraz skutków związanych ze stosowaniem AI, ułatwienie organom i przedsiębiorstwom uczenia się działań regulacyjnych, w tym z myślą o przyszłym dostosowaniu ram prawnych, wspieranie współpracy i wymiany najlepszych praktyk z organami zaangażowanymi w piaskownicę regulacyjną w zakresie AI oraz przyspieszenie dostępu do rynków, w tym poprzez usuwanie barier dla MŚP, w tym przedsiębiorstw typu start-up. Piaskownice regulacyjne w zakresie AI powinny być powszechnie dostępne w całej Unii, a szczególną uwagę należy zwrócić na ich dostępność dla MŚP, w tym dla przedsiębiorstw typu start-up. Uczestnictwo w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI powinno koncentrować się na kwestiach, które powodują niepewność prawa dla dostawców i potencjalnych dostawców w zakresie innowacji i eksperymentowania z AI w Unii oraz powinno przyczyniać się do opartego na dowodach uczenia się działań regulacyjnych. Nadzór nad systemami AI w piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI powinien zatem obejmować ich rozwój, trenowanie, testowanie i walidację przed wprowadzeniem tych systemów do obrotu lub oddaniem do użytku, a także pojęcie i występowanie istotnych zmian, które mogą wymagać nowej procedury oceny zgodności. Wykrycie jakiegokolwiek znaczącego ryzyka na etapie rozwoju i testowania takich systemów AI powinno powodować konieczność właściwego ograniczenia tego ryzyka, a w przypadku niepowodzenia w tym zakresie – skutkować zawieszeniem procesu rozwoju i testowania systemu. W stosownych przypadkach właściwe organy krajowe ustanawiające piaskownice regulacyjne w zakresie AI powinny współpracować z innymi odpowiednimi organami, w tym organami nadzorującymi ochronę praw podstawowych, i powinny umożliwiać zaangażowanie innych podmiotów funkcjonujących w ekosystemie AI, takich jak krajowe lub europejskie organizacje normalizacyjne, jednostki notyfikowane, ośrodki testowo-doświadczalne, laboratoria badawczo-doświadczalne, europejskie centra innowacji cyfrowych oraz organizacje zrzeszające odpowiednie zainteresowane strony i społeczeństwo obywatelskie. Aby zapewnić jednolite wdrożenie w całej Unii oraz osiągnąć korzyści skali, należy ustanowić wspólne przepisy regulujące uruchamianie piaskownic regulacyjnych w zakresie AI oraz ramy współpracy między odpowiednimi organami uczestniczącymi w nadzorze nad piaskownicami regulacyjnymi. Piaskownice regulacyjne w zakresie AI ustanowione na mocy niniejszego rozporządzenia powinny pozostawać bez uszczerbku dla innych przepisów, które umożliwiają ustanawianie innych piaskownic mających na celu zapewnienie zgodności z przepisami prawa innymi niż niniejsze rozporządzenie. W stosownych przypadkach odpowiednie właściwe organy odpowiedzialne za inne piaskownice regulacyjne powinny przeanalizować korzyści płynące ze stosowania tych piaskownic również do celów zapewnienia zgodności systemów AI z niniejszym rozporządzeniem. Po osiągnięciu porozumienia pomiędzy właściwymi organami krajowymi oraz uczestnikami piaskownicy regulacyjnej w zakresie AI w ramach takiej piaskownicy regulacyjnej można również prowadzić i nadzorować testy w warunkach rzeczywistych.

Cieľmi regulačných experimentálnych prostredí pre AI by mala byť podpora inovácie v oblasti AI vytvorením kontrolovaného experimentálneho a testovacieho prostredia vo fáze vývoja a pred uvedením na trh, aby sa zabezpečil súlad inovačných systémov AI s týmto nariadením a iným relevantný právom Únie a vnútroštátnym právom. Okrem toho by sa regulačné experimentálne prostredia pre AI mali zamerať na zvýšenie právnej istoty inovátorov a dohľadu príslušných orgánov a pochopenie príležitostí, vznikajúcich rizík a vplyvov používania AI, na uľahčenie regulačného vzdelávania orgánov a podnikov, a to aj vzhľadom na budúce úpravy právneho rámca, na podporu spolupráce a výmeny najlepších postupov s orgánmi zapojenými do regulačných experimentálnych prostredí pre AI, a na urýchlenie prístupu na trhy, a to aj odstránením prekážok pre MSP vrátane startupov. Regulačné experimentálne prostredia pre AI by mali byť široko dostupné v celej Únii a osobitná pozornosť by sa mala venovať ich dostupnosti pre MSP vrátane startupov. Účasť v regulačnom experimentálnom prostredí pre AI by sa mala zamerať na otázky, ktoré vyvolávajú právnu neistotu pre poskytovateľov a potenciálnych poskytovateľov pri inovácii a experimentovaní s AI v Únii, a prispievať k regulačnému vzdelávaniu založenému na dôkazoch. Dohľad nad systémami AI v regulačnom experimentálnom prostredí pre AI by sa preto mal vzťahovať na ich vývoj, trénovanie, testovanie a validáciu pred ich uvedením na trh alebo do prevádzky, ako aj na pojem podstatná zmena a výskyt takýchto zmien, ktoré si môžu vyžadovať nový postup posudzovania zhody. Ak sa počas vývoja a testovania takýchto systémov AI zistia akékoľvek významné riziká, malo by sa pristúpiť k primeranému zmierneniu rizík, a ak to nie je možné, k pozastaveniu procesu vývoja a testovania. Vnútroštátne príslušné orgány, ktoré zriaďujú regulačné experimentálne prostredia pre AI, by mali v prípade potreby spolupracovať s inými relevantnými orgánmi vrátane tých, ktoré dohliadajú na ochranu základných práv, a mohli by umožniť zapojenie ďalších aktérov v rámci ekosystému AI, ako sú vnútroštátne alebo európske normalizačné organizácie, notifikované osoby, skúšobné a experimentálne zariadenia, výskumné a experimentálne laboratóriá, európske centrá digitálnych inovácií a príslušné zainteresované strany a organizácie občianskej spoločnosti. S cieľom zabezpečiť jednotné vykonávanie v celej Únii a úspory z rozsahu je vhodné stanoviť spoločné pravidlá pre zavádzanie regulačných experimentálnych prostredí pre AI a rámec pre spoluprácu medzi príslušnými orgánmi zapojenými do dohľadu nad experimentálnymi prostrediami. Regulačné experimentálne prostredia pre AI zriadené podľa tohto nariadenia by nemali mať vplyv na iné právne predpisy umožňujúce zriadenie iných experimentálnych prostredí zameraných na zabezpečenie súladu s iným právnym predpisom, než je toto nariadenie. V prípade potreby by relevantné príslušné orgány zodpovedné za tieto iné regulačné experimentálne prostredia mali zvážiť výhody používania týchto experimentálnych prostredí aj na účely zabezpečenia súladu systémov AI s týmto nariadením. Na základe dohody medzi vnútroštátnymi príslušnými orgánmi a účastníkmi regulačného experimentálneho prostredia pre AI sa testovanie v reálnych podmienkach môže vykonávať a môže sa naň dohliadať aj v rámci regulačného experimentálneho prostredia pre AI.