Bod odůvodnění 58

Další oblastí, ve které si používání systémů AI zaslouží zvláštní pozornost, je přístup k určitým základním soukromým a veřejným službám a výhodám nezbytným pro plné zapojení osob do společnosti nebo pro zlepšení jejich životní úrovně. Zejména fyzické osoby, které žádají o základní dávky sociálního zabezpečení a veřejné asistenční služby u veřejných orgánů, případně kterým jsou tyto dávky a služby poskytovány, konkrétně služby zdravotní péče, dávky sociálního zabezpečení, sociální služby zajišťující ochranu v takových případech, jako je mateřství, nemoc, pracovní úrazy, závislost nebo stáří, jakož i v případě ztráty zaměstnání a sociální pomoci a pomoci v oblasti bydlení, jsou zpravidla na těchto dávkách a službách závislé a nacházejí se ve vztahu k odpovědným orgánům ve zranitelném postavení. Jsou-li systémy AI používány k určování toho, zda by tyto orgány měly tyto dávky a služby poskytnout, zamítnout, omezit, zrušit nebo žádat jejich navrácení, včetně toho, zda mají příjemci na tyto dávky nebo služby legitimní nárok, mohou tyto systémy mít významný dopad na živobytí daných osob a mohou porušovat jejich základní práva, jako je právo na sociální ochranu, na zákaz diskriminace, na lidskou důstojnost nebo na účinnou právní ochranu, a měly by proto být klasifikovány jako vysoce rizikové. Toto nařízení by však nemělo bránit rozvoji a používání inovativních přístupů ve veřejné správě, pro kterou by mohlo být širší používání vyhovujících a bezpečných systémů AI prospěšné, pokud tyto systémy nepředstavují vysoké riziko pro právnické a fyzické osoby. Kromě toho by jako vysoce rizikové systémy AI by měly být klasifikovány systémy AI používané k hodnocení rizika úvěrů nebo úvěruschopnosti fyzických osob, protože určují přístup těchto osob k finančním zdrojům nebo k základním službám, jako je bydlení, elektřina a telekomunikační služby. Systémy AI používané pro tyto účely mohou vést k diskriminaci mezi osobami nebo skupinami a mohou fixovat historické vzorce diskriminace, například na základě rasového nebo etnického původu, genderu, zdravotního postižení, věku a sexuální orientace, nebo mohou vytvářet nové formy diskriminačních dopadů. Systémy AI stanovené právem Unie pro účely odhalování podvodů při nabízení finančních služeb a pro účely obezřetnosti za účelem výpočtu kapitálových požadavků úvěrových institucí a pojišťoven, by však neměly být podle tohoto nařízení považovány za vysoce rizikové. Kromě toho systémy AI určené k použití pro posuzování rizik a stanovování cen ve vztahu k fyzickým osobám pro účely zdravotního a životního pojištění mohou mít rovněž významný dopad na živobytí osob, a pokud nejsou řádně navrženy, vyvinuty a používány, mohou porušovat jejich základní práva a mohou mít závažné důsledky pro život a zdraví lidí, včetně finančního vyloučení a diskriminace. A konečně by měly být jako vysoce rizikové klasifikovány rovněž systémy AI používané pro hodnocení a klasifikaci tísňových volání fyzických osob nebo při dispečinku pohotovostních služeb nebo stanovení priorit při tomto dispečinku, včetně policie, hasičů a lékařské pomoci, jakož i systémy třídění pacientů ve zdravotnictví, protože rozhodují v situacích, které jsou velmi kritické pro život a zdraví osob a jejich majetek.

Innym obszarem, w którym wykorzystanie systemów AI wymaga szczególnej uwagi, jest dostęp do niektórych podstawowych usług i świadczeń prywatnych i publicznych niezbędnych ludziom do pełnego uczestnictwa w życiu społecznym lub do poprawy poziomu życia oraz korzystanie z tych usług i świadczeń. W szczególności osoby fizyczne ubiegające się o podstawowe świadczenia i usługi w ramach pomocy publicznej lub korzystające z takich świadczeń i usług zapewnianych przez organy publiczne, a mianowicie usług opieki zdrowotnej, świadczeń z zabezpieczenia społecznego, usług społecznych zapewniających ochronę w przypadkach takich jak macierzyństwo, choroba, wypadki przy pracy, zależność lub podeszły wiek oraz utrata zatrudnienia, a także z pomocy społecznej i mieszkaniowej, są zazwyczaj zależne od tych świadczeń i usług oraz znajdują się w słabszym położeniu względem odpowiedzialnych organów. Jeżeli systemy AI są wykorzystywane do ustalenia, czy organy powinny przyznać takie świadczenia i usługi, odmówić ich, ograniczyć je, cofnąć lub odzyskać, w tym do stwierdzenia, czy świadczeniobiorcy są w świetle prawa uprawnieni do takich świadczeń lub usług, systemy te mogą mieć znaczący wpływ na źródła utrzymania osób i mogą naruszać ich prawa podstawowe, takie jak prawo do ochrony socjalnej, niedyskryminacji, godności człowieka lub skutecznego środka prawnego i w związku z tym systemy te należy zaklasyfikować jako systemy wysokiego ryzyka. Niniejsze rozporządzenie nie powinno jednak utrudniać rozwoju i stosowania innowacyjnych rozwiązań w administracji publicznej, która może odnieść korzyści z powszechniejszego wykorzystywania zgodnych i bezpiecznych systemów AI, pod warunkiem że systemy te nie stwarzają wysokiego ryzyka dla osób prawnych i fizycznych. Ponadto jako systemy wysokiego ryzyka należy zaklasyfikować systemy AI wykorzystywane do przeprowadzania scoringu kredytowego lub oceny zdolności kredytowej osób fizycznych, ponieważ systemy te decydują o dostępie tych osób do zasobów finansowych lub podstawowych usług, takich jak mieszkalnictwo, energia elektryczna i usługi telekomunikacyjne. Systemy AI wykorzystywane do tych celów mogą prowadzić do dyskryminacji osób lub grup i mogą utrwalać historyczne wzorce dyskryminacji, takie jak dyskryminacja ze względu na pochodzenie rasowe lub etniczne, płeć, niepełnosprawność, wiek, orientację seksualną, lub mogą powodować powstawanie nowych rodzajów dyskryminacji. Za systemy wysokiego ryzyka na mocy niniejszego rozporządzenia nie należy jednak uznawać systemów AI przewidzianych w prawie Unii do celów wykrywania oszustw w ramach oferowania usług finansowych oraz do celów ostrożnościowych do obliczania wymogów kapitałowych instytucji kredytowych i zakładów ubezpieczeń. Ponadto systemy AI przeznaczone do przeprowadzania oceny ryzyka w przypadku ubezpieczenia zdrowotnego i na życie dla osób fizycznych i ustalania cen tych ubezpieczeń mogą mieć również znaczący wpływ na źródła utrzymania osób, a jeżeli nie są odpowiednio zaprojektowane, rozwinięte i wykorzystywane, mogą naruszać ich prawa podstawowe i prowadzić do poważnych konsekwencji dla życia i zdrowia ludzi, w tym wykluczenia finansowego i dyskryminacji. Wreszcie systemy AI przeznaczone do przeprowadzania oceny i klasyfikowania zgłoszeń alarmowych dokonywanych przez osoby fizyczne lub do wysyłania lub ustalania priorytetów w wysyłaniu służb pierwszej pomocy, w tym policji, straży pożarnej i pomocy medycznej, a także w ramach systemów oceny stanu zdrowia pacjentów w nagłych wypadkach, należy zaklasyfikować jako systemy wysokiego ryzyka, ponieważ służą one do podejmowania decyzji o krytycznym znaczeniu dla życia i zdrowia osób oraz ich mienia.